NganHan.comNgắn Hạn
Chọn khoá ngắn theo thời gian và hoàn cảnh

Học nghề kiếm được tiền ngay khi đang học: chọn khoá cho nhận việc nhỏ từ sớm

Nghề nào cho nhận việc nhỏ từ vài tuần đầu, việc gì nhận được ở mốc nào, ranh giới không được vượt và cách tìm khách đầu tiên quanh nhà khi chưa học xong.

A young Vietnamese woman trims and shapes a neighbor child's hair on a plastic stool in a narrow alley, shot over her shoulder, dappled morning sun, faces hidden

Có những nghề cho phép bạn nhận việc nhỏ có tiền ngay từ vài tuần đầu khoá học: may sửa quần áo, cắt tóc cơ bản cho trẻ em và người quen, sơn nước, vệ sinh máy lạnh, vá xe và thay nhớt, chụp ảnh sản phẩm cho người bán hàng, làm bánh theo đơn nhỏ. Điều kiện là việc đó an toàn, làm hỏng thì sửa được, và bạn nói rõ với khách rằng mình đang học.

Nếu bạn không thể ngừng thu nhập trong mấy tháng học, chọn nghề theo câu hỏi "tuần thứ mấy mình nhận được việc nhỏ đầu tiên" sẽ thực tế hơn chọn theo nghề nào "hot". Phần dưới có bảng mốc nhận việc, những ranh giới không được vượt, cách tìm khách đầu tiên quanh nhà, cách ghi sổ, một ví dụ và các lỗi khiến người mới mất khách ngay lần đầu.

Nghề nào cho kiếm sớm, nghề nào phải chờ

Kiếm sớm được: việc nhỏ, rủi ro thấp, khách quen chấp nhận. Lên gấu quần, thay khoá kéo; cắt tóc cho trẻ em trong nhà, trong xóm; lăn sơn một bức tường; rửa máy lạnh; vá săm, thay nhớt; chụp ảnh sản phẩm cho cửa hàng của người quen. Làm hỏng thì làm lại được, thiệt hại nhỏ.

Kiếm được sau khi học được nửa khoá. Lắp ổ cắm, đèn khi có thợ kiểm; sửa đồ gia dụng nhỏ; làm móng cơ bản; may đồ đơn giản theo số đo. Cần tay đã chắc ở vài thao tác chính.

Chờ học xong và làm phụ một thời gian. Điện trong nhà và tủ điện, sửa máy lạnh có gas, hàn kết cấu, sửa điện thoại phần cứng, chăm sóc người bệnh. Làm sai có thể gây cháy, gây thương tích hoặc làm hỏng đồ đắt; không nhận việc khi đang học.

Nghề không nên nhận việc khi chưa có giấy phép. Lái xe các loại, điều khiển máy bay phun thuốc, tiêm và chữa bệnh cho vật nuôi của người khác, các việc có quy định chứng chỉ hành nghề. Học xong và thi đủ mới được làm.

Mốc nhận việc nhỏ trong một khoá điển hình

Bảng dưới giả định khoá khoảng ba tháng, học đều mỗi tuần. Mốc thực tế phụ thuộc tay bạn và cách lớp dạy; dùng bảng để biết khi nào nên bắt đầu hỏi khách, không phải để ép mình.

NghềViệc nhận được sớm nhấtTừ khoảng tuầnĐiều cần nói với khách
May, sửa quần áoLên gấu, thay khoá kéo, bóp eo đơn giảnTuần 3–4Đang học, nhận đồ thường, chưa nhận đồ đắt
Cắt tócCắt tóc trẻ em, cắt kiểu cơ bản cho người quenTuần 4–6Kiểu đơn giản, cắt chậm hơn tiệm
Sơn nướcLăn sơn phòng nhỏ, bả vá tườngTuần 2–3Khách mua sơn, mình làm công
Điện lạnhVệ sinh máy lạnh, không đụng gasTuần 3–4Chỉ vệ sinh, hỏng gì thì mời thợ
Sửa xe máyVá xe, thay nhớt, thay má phanhTuần 2–4Việc bảo dưỡng, chưa sửa máy
Chụp ảnh sản phẩmChụp ảnh cho cửa hàng nhỏ, người bán qua mạngTuần 3–5Gửi ảnh thử trước, chưa ưng chụp lại

Để ý cột cuối: câu nói với khách quyết định họ có quay lại không. Người mới hứa quá tay rồi làm chậm, làm xấu sẽ mất khách; người mới nói thật "em đang học, làm chậm nhưng cẩn thận" thường được thông cảm và được giới thiệu tiếp.

Ranh giới: khi nào phải từ chối việc

Khi đang học, bạn sẽ được người quen nhờ làm những việc vượt quá tay mình, nhất là ở nghề điện, điện lạnh, sửa xe. "Em học điện mà, sửa giùm cái tủ điện" là câu rất hay gặp. Một lần nhận vượt sức là đủ để mất nghề: chập điện, rò gas, hỏng máy đắt tiền, hoặc tệ hơn là có người bị thương.

Quy tắc đơn giản: chỉ nhận việc mà lớp đã cho bạn làm ít nhất vài lần, có thầy kiểm, và bạn biết rõ khi nào phải dừng. Việc gì chưa làm trong lớp thì từ chối, hoặc nhận đi cùng thợ có nghề rồi làm phụ. Nói với khách một câu thẳng: "Phần này em chưa học tới, để em hỏi thầy giới thiệu thợ."

Từ chối đúng lúc không làm bạn mất khách; nó làm khách tin bạn hơn. Một người thợ trẻ biết chỗ mình chưa làm được là người mà khách dám gọi lại cho việc vừa sức. Nếu không chắc một việc có vượt sức không, chụp ảnh gửi thầy hỏi trước khi nhận; thầy dạy nghề thường sẵn lòng trả lời học viên đang học.

Tìm khách đầu tiên quanh nhà

Khách đầu tiên của người đang học hầu như luôn là người quen hoặc hàng xóm. Cách tìm:

  1. Làm miễn phí hoặc chỉ lấy tiền vật tư cho người nhà vài lần đầu, chụp ảnh trước và sau.
  2. Báo với ba nhóm: hàng xóm trong xóm, nhóm nhắn tin của tổ dân phố hoặc thôn, đồng nghiệp cũ. Nói rõ nhận việc gì, giờ nào rảnh.
  3. Nhận việc nhỏ, đúng hẹn. Hẹn chiều thứ bảy thì chiều thứ bảy có mặt, dù chỉ là lên gấu một cái quần.
  4. Hỏi khách sau mỗi lần: có chỗ nào chưa ưng không. Ghi lại để sửa tay nghề.
  5. Khi đã có vài khách quay lại, nhờ họ giới thiệu thêm một người. Không cần quảng cáo rộng khi chưa học xong.

Đừng mở trang bán hàng lớn hay quảng cáo trả tiền trong lúc đang học. Khách lạ kỳ vọng như thợ có nghề, còn bạn chưa phải; để khách lạ đến khi tay đã chắc.

Ghi sổ ngay từ việc đầu tiên

Một cuốn sổ nhỏ hoặc một tệp ghi chép trên điện thoại, mỗi việc một dòng: ngày, khách, việc gì, mất bao lâu, vật tư bao nhiêu, nhận bao nhiêu, khách nói gì. Sau một tháng, bạn sẽ thấy mình làm việc nào nhanh nhất, việc nào lỗ công, khách nào hay quay lại. Đó là dữ liệu thật để quyết định học tiếp phần nào và sau này mở tiệm hay đi làm thuê.

Sổ còn có ích khi bạn đi xin việc sau khoá học. Một người đã ghi lại vài chục việc nhỏ, có ảnh trước và sau, cho chủ tiệm thấy ngay bạn đã cầm việc thật, không chỉ cầm giấy. Nhiều chủ tiệm nhận người vì cuốn sổ và mấy tấm ảnh hơn là vì điểm kiểm tra cuối khoá.

Một điều nữa: tính đủ tiền vật tư và tiền đi lại khi báo giá cho khách. Người mới hay quên tính, làm xong mới thấy mình bỏ tiền túi ra làm cho người khác. Hỏi thầy hoặc thợ quen cách báo giá việc nhỏ ở vùng mình.

Ví dụ: chị Diễm học may, vẫn có tiền chợ từ tháng đầu

Chị Diễm, 27 tuổi, nghỉ việc bán hàng để học may sơ cấp ba tháng ở trường nghề của tỉnh, học buổi sáng. Chồng chị làm thợ hồ, thu nhập lúc có lúc không. Ngay từ tuần thứ ba, khi đã lên gấu và thay khoá kéo thành thạo trong lớp, chị nhắn vào nhóm của khu trọ: nhận sửa đồ đơn giản, buổi chiều, giao lại trong hai ngày.

Tháng đầu chị chỉ có vài việc, phần lớn của hàng xóm. Đến tháng thứ hai, mấy chị bán quần áo ở chợ gần đó gửi đồ cần sửa trước khi giao khách. Chị ghi sổ từng việc, đến khi học bóp eo, sửa ống quần âu thì nhận thêm loại đó. Chị từ chối may áo dài theo số đo vì lớp chưa dạy tới.

Khi tốt nghiệp, chị chưa đi làm xưởng mà mở một góc sửa đồ trước nhà, vì sổ cho thấy khách đã đủ đều. Nếu không có những việc nhỏ trong lúc học, có lẽ chị đã phải bỏ khoá ở tháng thứ hai vì nhà cần tiền.

Sắp một tuần: học, làm, nghỉ

Người vừa học vừa nhận việc dễ rơi vào cảnh ngày nào cũng chạy, đến tuần thứ sáu thì kiệt sức. Một tuần mẫu cho người học buổi sáng, nhận việc buổi chiều:

Thời gianViệcGhi chú
Sáng thứ hai đến thứ sáuHọc ở lớp, thực hànhKhông nhận việc trùng giờ học, kể cả việc dễ
Chiều thứ hai, thứ tư, thứ sáuNhận và làm việc nhỏHẹn giao trong hai ngày để có khoảng đệm
Chiều thứ ba, thứ nămLuyện lại bài khó trong lớp, chuẩn bị vật tưĐây là giờ biến việc học thành tay nghề
Thứ bảyViệc lớn hơn trong tuần, giao trả đồChụp ảnh, ghi sổ, hỏi khách nhận xét
Chủ nhậtNghỉ, việc nhà, gia đìnhMột ngày nghỉ hẳn giữ sức cho cả khoá

Nếu tuần nào khách dồn, bỏ bớt việc chứ đừng bỏ giờ luyện lại bài. Việc nhỏ hôm nay mang ít tiền, còn tay nghề sau khoá mới quyết định thu nhập cả năm sau. Khi khoá sắp hết, giảm hẳn việc nhận để dồn sức cho bài kiểm tra cuối.

Với người làm ca ở nhà máy thay vì học buổi sáng, đảo khung trên: học buổi tối, nhận việc nhỏ vào ngày nghỉ ca. Nguyên tắc vẫn là giữ một buổi luyện lại và một ngày nghỉ hẳn mỗi tuần.

Lỗi khiến người mới mất khách ngay lần đầu

Khách quen tha thứ cho tay nghề chậm, nhưng ít khi tha thứ cho mấy lỗi dưới đây. Phần lớn không liên quan đến kỹ thuật.

LỗiKhách nghĩ gìLàm thế nào
Hẹn rồi trễ, hoặc giữ đồ quá lâuNgười này không tin đượcHẹn dư thời gian, trễ thì báo trước
Không báo giá trước, làm xong mới đòiBị ép giáNói giá công và vật tư trước khi nhận
Làm hỏng mà im lặngKhông dám gửi lần sauNói thật, sửa lại hoặc đền vật tư
Nhận việc chưa học tới rồi làm dởTay nghề kémNhận đúng việc đã học, còn lại giới thiệu thợ
Để chỗ làm bừa bộn ở nhà kháchThiếu cẩn thậnMang theo tấm bạt, túi rác, dọn trước khi về

Năm lỗi này đều sửa được ngay từ việc đầu tiên mà không cần thêm buổi học nào. Một người thợ mới đúng hẹn, nói giá trước và dọn sạch chỗ làm thường được giới thiệu nhanh hơn một người tay khéo hơn mà cẩu thả.

Câu hỏi thường gặp

Đang học nghề có được nhận việc làm thêm không?

Được, nếu việc đó an toàn, nằm trong phần bạn đã học và bạn nói rõ với khách mình đang học. Với những nghề có yêu cầu giấy phép hay chứng chỉ hành nghề, phải đợi đủ điều kiện mới nhận việc cho người khác.

Nghề nào kiếm tiền sớm nhất khi đang học?

Những nghề có việc nhỏ rủi ro thấp như sửa quần áo, sơn nước, vá xe và thay nhớt, vệ sinh máy lạnh, chụp ảnh sản phẩm. Mốc nhận việc đầu tiên thường là vài tuần sau khi bắt đầu thực hành.

Học điện có nên nhận sửa điện cho hàng xóm khi chưa xong khoá?

Không nên tự làm một mình. Điện là nghề mà sai sót có thể gây cháy hoặc điện giật. Nếu được nhờ, đi cùng thợ có nghề và làm phụ, hoặc giới thiệu thợ khác, cho đến khi đã học xong và làm phụ một thời gian.

Có nên lấy tiền của người quen khi mới học?

Vài lần đầu có thể chỉ lấy tiền vật tư để luyện tay và xin nhận xét. Khi đã làm đều và khách hài lòng, lấy công theo mức thợ mới trong vùng; hỏi thầy hoặc thợ quen để báo giá hợp lý.

Làm thêm có ảnh hưởng việc học không?

Có, nếu nhận quá nhiều. Giữ nguyên tắc chỉ nhận việc vào giờ không học, không bỏ buổi thực hành vì có khách, và dừng nhận việc trong tuần kiểm tra cuối khoá.

Học xong có nên mở tiệm ngay từ khách đã có?

Nếu sổ ghi chép cho thấy khách quay lại đều và bạn làm vững những việc khách hay cần thì có thể bắt đầu nhỏ tại nhà. Nếu chưa, đi làm cho tiệm vài tháng để học thêm cách làm việc khó và cách giữ khách.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138