Đồng Nai, phần trước đây là tỉnh Đồng Nai cũ, có ba vùng nghề rõ rệt: vùng nhà máy quanh Biên Hoà, Trảng Bom, Long Thành, Nhơn Trạch cần thợ điện, hàn, bảo trì, kho; vùng công trường phía nam đang xây sân bay và đường lớn cần thợ xây, cốt thép, cốp pha, vận hành máy; vùng nông nghiệp phía đông và bắc như Long Khánh, Xuân Lộc, Định Quán, Tân Phú cũ cần người làm chăn nuôi, cây ăn trái, sơ chế nông sản.
Lớp ngắn hạn hỏi ở các trường cao đẳng, trung cấp công lập của tỉnh, trung tâm dịch vụ việc làm tỉnh, lớp của xã do hội nông dân, hội phụ nữ mở, và các doanh nghiệp, nhà thầu nhận người rồi kèm việc. Vùng Bình Phước cũ, nay cũng thuộc Đồng Nai, có nghề và nhịp mùa vụ riêng nên được tách ra một bài khác. Dưới đây là cách chọn theo vùng, kèm một lộ trình tuần mẫu cho người vừa làm vừa học.
Vùng nào, nghề nào, học bao lâu
Đọc bảng theo nơi bạn đang ở hoặc định đến làm, không theo nghề nghe nói "đang hot".
| Vùng | Nghề ngắn hạn nên cân nhắc | Thời gian | Giấy được cấp | Ra làm ở đâu |
|---|---|---|---|---|
| Biên Hoà, Trảng Bom, Long Thành, Nhơn Trạch | Điện công nghiệp nhập môn, bảo trì máy, hàn | 2–4 tháng | Sơ cấp, thẻ an toàn điện, chứng nhận thợ hàn theo bài thi | Nhà máy giày da, điện tử, cơ khí, hoá chất |
| Như trên | Nghiệp vụ kho, giao nhận | 2–6 tuần | Chứng nhận | Kho của nhà máy, kho trung chuyển |
| Công trường phía nam | Cốt thép, cốp pha, nề hoàn thiện | 1–3 tháng | Sơ cấp hoặc chứng nhận, huấn luyện an toàn làm việc trên cao | Nhà thầu xây dựng, đội thi công |
| Công trường phía nam | Vận hành máy xây dựng | Vài tuần đến vài tháng | Chứng chỉ vận hành theo loại máy | Nhà thầu san lấp, làm đường |
| Long Khánh, Xuân Lộc, Định Quán, Tân Phú cũ | Chăn nuôi an toàn sinh học, thú y cơ sở | 1–3 tháng | Sơ cấp; hành nghề thú y cần chứng chỉ riêng | Trang trại heo, gà, hộ chăn nuôi |
| Như trên | Kỹ thuật cây ăn trái, ghép cành, sơ chế đóng gói | 2–8 tuần | Chứng nhận | Vườn, hợp tác xã, cơ sở thu mua |
Đừng đọc bảng như lời hứa có việc. Nó chỉ cho biết vùng nào hay cần loại người nào; còn việc có đến với bạn hay không phụ thuộc tay nghề, sức khoẻ và cách bạn đi xin việc.
Bốn nơi hỏi lớp ở Đồng Nai và cách hỏi cho trúng
Trung tâm dịch vụ việc làm tỉnh. Nắm các lớp được hỗ trợ cho người thất nghiệp, lao động nông thôn, người thuộc diện chính sách, và tổ chức phiên giao dịch việc làm định kỳ. Đến hỏi trực tiếp, mang theo căn cước và giấy tờ về đối tượng của bạn nếu có, để cán bộ tư vấn biết bạn thuộc diện nào.
Trường cao đẳng, trung cấp công lập của tỉnh. Ngoài hệ chính quy, các trường mở lớp sơ cấp và lớp ngắn theo đặt hàng của doanh nghiệp. Hỏi phòng tuyển sinh hoặc phòng đào tạo về lớp sơ cấp sắp khai giảng, lịch học buổi tối, và khoá nào đang học theo đặt hàng của nhà máy nào, vì học viên lớp đặt hàng hay được nhận thực tập luôn.
Uỷ ban xã cùng hội nông dân, hội phụ nữ, đoàn thanh niên. Ở vùng nông thôn phía đông và bắc tỉnh, đây là nơi mở các lớp chăn nuôi, trồng trọt, sơ chế nông sản ngay tại xã. Hỏi cán bộ văn hoá xã hội của xã hoặc chi hội ở ấp.
Nhà máy, nhà thầu, trang trại tuyển rồi đào tạo. Nhiều nơi nhận người chưa nghề, kèm vài tuần, có hợp đồng thử việc. Hỏi rõ thời gian học việc có được trả công không, học xong có được giấy gì và có phải cam kết làm tiếp không.
Vùng nhà máy quanh Biên Hoà: học thêm để đổi vị trí, không đổi ngành
Đồng Nai là một trong những tỉnh có nhiều khu công nghiệp sớm nhất phía Nam, với giày da, điện tử, cơ khí, hoá chất, thức ăn chăn nuôi. Người làm lâu năm trong các nhà máy này thường kẹt ở vị trí đứng chuyền. Cũng như các vùng công nghiệp khác, lối ra là học khoá giúp lên vị trí kỹ thuật ngay trong ngành: thợ điện bảo trì, thợ cơ khí bảo trì, người kiểm hàng, người quản lý kho.
Khác biệt ở Đồng Nai là nhiều nhà máy hoá chất, sơn, phân bón, thức ăn chăn nuôi, nên an toàn hoá chất và an toàn cháy nổ được coi trọng. Khi học điện hay bảo trì, bạn nên hỏi khoá có phần an toàn trong môi trường có hoá chất, bụi dễ cháy hay không; người tuyển ở các nhà máy này hỏi điều đó ngay buổi phỏng vấn.
Đi lại giữa Biên Hoà và Nhơn Trạch, Long Thành vào giờ tan ca khá vất vả. Chọn trường cùng phía với chỗ làm. Người ở trọ quanh Trảng Bom có thể chọn lớp ở trường ngay trong vùng, đỡ hơn đi ngược về Biên Hoà mỗi tối.
Vùng công trường phía nam: nghề xây dựng học nhanh, an toàn học kỹ
Phía nam tỉnh đang có công trường lớn của sân bay mới và các tuyến đường nối, kéo theo nhu cầu thợ xây, thợ cốt thép, cốp pha, thợ hoàn thiện, người vận hành máy và tài xế. Đây là những nghề học được trong vài tuần đến vài tháng, nhiều người vào làm phụ hồ rồi học theo thợ cả ngay ở công trường.
Học ở trường hay học theo thợ? Học theo thợ nhanh có tiền, nhưng hay thiếu phần an toàn và đọc bản vẽ. Khoá sơ cấp ngắn ở trường bù đúng chỗ đó: đọc bản vẽ kết cấu cơ bản, tính khối lượng thép, buộc và nghiệm thu cốt thép, an toàn khi làm trên cao và gần máy. Người có cả kinh nghiệm công trường lẫn chứng chỉ thường được giao làm tổ trưởng nhỏ sớm hơn.
Làm việc trên cao, làm giàn giáo, vận hành máy xây dựng đều cần huấn luyện an toàn hoặc chứng chỉ vận hành theo quy định; nhà thầu lớn kiểm giấy ở cổng công trường. Công trường lớn sẽ xong theo từng giai đoạn, nên coi đây là nơi tích tay nghề để mang đi công trình khác, đừng tính như một chỗ làm cố định.
Vùng trang trại phía đông: chăn nuôi, cây ăn trái và giấy thú y
Đồng Nai có nhiều trang trại chăn nuôi heo, gà quy mô lớn và vùng trái cây quen thuộc quanh Long Khánh, Xuân Lộc, Định Quán. Trang trại lớn tuyển công nhân chăn nuôi khá đều, và người có khoá chăn nuôi an toàn sinh học được ưu tiên vì trại sợ dịch bệnh hơn sợ thiếu người.
Điều nên biết trước: nhiều trại áp dụng chế độ ở lại trong trại, ra vào phải tắm sát trùng, có khi vài tuần mới được về nhà. Người có con nhỏ hoặc phải chăm cha mẹ cần cân nhắc kỹ. Khoá tử tế dạy quy trình ra vào trại, vệ sinh chuồng, nhận biết vật nuôi bệnh sớm, ghi sổ, dùng thuốc thú y theo hướng dẫn. Còn hành nghề thú y, kê đơn, tiêm chữa bệnh thì cần chứng chỉ hành nghề thú y riêng; khoá vài tuần không thay được.
Với cây ăn trái, khoá ngắn về ghép cành, tỉa cành, dùng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, sơ chế và đóng gói theo yêu cầu bên thu mua giúp bạn làm thuê có tay nghề ở vườn lớn hoặc làm vườn nhà tốt hơn. Hỏi hội nông dân xã, các lớp này thường mở theo mùa, ngay tại xã.
Lộ trình tuần mẫu cho người vừa làm vừa học
Ví dụ cho anh Tâm, 28 tuổi, công nhân ca ngày ở nhà máy vùng Trảng Bom, học khoá điện công nghiệp nhập môn ba tháng, lớp tối ba buổi và sáng chủ nhật.
| Ngày | Ca làm | Học | Việc tự làm thêm |
|---|---|---|---|
| Thứ hai | 7:00–16:00 | 18:00–21:00 lý thuyết mạch điện | Chép lại sơ đồ đã học, 20 phút |
| Thứ ba | 7:00–16:00 | Không học | Ngủ sớm, không nhận tăng ca tối |
| Thứ tư | 7:00–16:00 | 18:00–21:00 thực hành đấu nối | Chụp ảnh mạch đã đấu, ghi lỗi gặp |
| Thứ năm | 7:00–16:00, có thể tăng ca | Không học | Hỏi thợ bảo trì một câu về máy của chuyền |
| Thứ sáu | 7:00–16:00 | 18:00–21:00 đo kiểm, an toàn | Ôn phần an toàn điện |
| Thứ bảy | 7:00–12:00 | Không học | Việc nhà, nghỉ |
| Chủ nhật | Nghỉ | 7:30–11:30 thực hành xưởng | Chiều nghỉ hẳn |
Lộ trình này để trống hai tối không học để ngủ và để có chỗ xoay khi bị gọi tăng ca. Học ba tháng liền không có tối nghỉ là cách nhanh nhất để bỏ dở giữa chừng. Anh báo trước tổ trưởng chỉ nhận tăng ca tối thứ năm.
Câu hỏi khi hỏi lớp và lỗi hay gặp ở Đồng Nai
Khi gọi lớp, hỏi:
- Lớp ở cơ sở nào, cách chỗ làm bao xa vào giờ tan ca?
- Khoá có phần an toàn (điện, trên cao, hoá chất, ra vào trại) không, hay phải học riêng?
- Giấy cấp cuối khoá là sơ cấp hay chứng nhận, có đủ để làm vị trí mình nhắm không?
- Có thực hành trên máy, công trường, trại thật không, mấy người một bộ thiết bị?
- Lớp của xã hay của hội đoàn thể có mở đợt nào sắp tới không, cần giấy tờ gì?
Lỗi hay gặp: nghe nói công trường sân bay cần người thì bỏ việc ổn định đi làm mà chưa có tay nghề; vào trại chăn nuôi mà chưa hỏi chế độ ở lại trại; học thú y vài tuần rồi tưởng được tự đi tiêm chữa bệnh cho bà con; học điện mà không lấy thẻ an toàn nên không được giao việc điện ở nhà máy.
Một lỗi nữa hay gặp ở người từ tỉnh khác đến: chọn chỗ trọ trước rồi mới tìm lớp. Ở Đồng Nai khoảng cách giữa các vùng khá xa, nên nếu bạn đã biết mình muốn học nghề gì, hãy chọn lớp và chỗ làm trước, rồi tìm trọ trong bán kính đi xe máy chừng hai mươi phút. Ở sai chỗ một lần là ba tháng ngày nào cũng mất thêm một tiếng đi đường, và đó là lý do bỏ học phổ biến hơn cả chuyện nghề khó.
Câu hỏi thường gặp
Học nghề ngắn hạn ở Đồng Nai nên hỏi ở đâu trước?
Hỏi trung tâm dịch vụ việc làm tỉnh để biết lớp đang được hỗ trợ, các trường cao đẳng, trung cấp công lập của tỉnh để có khoá sơ cấp, và hội nông dân, hội phụ nữ xã nếu bạn ở vùng nông thôn. Người đang làm nhà máy nên hỏi phòng nhân sự trước.
Có nên bỏ nhà máy đi làm công trường sân bay không?
Chỉ nên khi bạn đã có tay nghề xây dựng hoặc vận hành máy và có giấy an toàn cần thiết. Người chưa nghề vào làm phụ thường thu nhập không ổn định và việc theo giai đoạn. Học một khoá ngắn và theo thợ ngày nghỉ trước khi quyết định.
Học chăn nuôi xong có được tự tiêm thuốc cho heo, gà của người khác không?
Không. Khoá chăn nuôi dạy bạn chăm sóc và phát hiện bệnh sớm trong trại. Hành nghề thú y cho người khác cần chứng chỉ hành nghề thú y theo quy định của Luật Thú y 2015. Hỏi cơ quan chăn nuôi thú y của tỉnh về điều kiện.
Làm trại chăn nuôi có phải ở lại trong trại không?
Nhiều trại lớn yêu cầu như vậy để chống dịch, có lịch về nhà theo đợt. Hỏi rõ lịch ra vào, chỗ ở, ăn uống, cách liên lạc với gia đình trước khi nhận việc. Người có con nhỏ cần tính kỹ phần này.
Đang ở vùng Long Khánh, Xuân Lộc cũ thì lớp nghề có gần không?
Các lớp nông nghiệp thường mở ngay ở xã theo mùa. Lớp kỹ thuật công nghiệp thì có trường trong vùng nhưng ít ngành hơn Biên Hoà. Hỏi xã và trung tâm dịch vụ việc làm tỉnh về lớp lưu động trước khi tính đi xa.
Học vận hành máy xây dựng ở Đồng Nai cần chú ý gì?
Học ở nơi được phép đào tạo loại máy đó, có bãi tập và máy thật, cấp chứng chỉ vận hành đúng loại máy. Hỏi số giờ ngồi máy thật của mỗi học viên. Nhà thầu kiểm chứng chỉ trước khi giao máy.