NganHan.comNgắn Hạn
Nghề dịch vụ mới học nhanh

Học làm điều phối giao hàng, nhân viên kho vận: khoá ngắn cho shipper muốn đổi việc

Điều phối giao hàng, nhân viên bưu cục và kho trung chuyển làm gì, cần học tin học, phần mềm vận đơn ra sao, khoá ngắn ở đâu và lộ trình sáu tuần từ shipper.

Inside a parcel sorting warehouse at dusk, a Vietnamese dispatcher in a reflective vest directs delivery riders beside stacked boxes, wide shot from a mezzanine, orange light

Người đang chạy giao hàng muốn chuyển vào làm điều phối, nhân viên bưu cục hay kho trung chuyển thường cần hai thứ: tin học văn phòng đủ dùng (học khoảng một đến hai tháng) và quen phần mềm quản lý vận đơn, thứ mà hầu hết công ty dạy tại chỗ trong vài tuần đầu. Kinh nghiệm chạy tuyến của bạn là lợi thế lớn, vì người điều phối giỏi là người biết đường, biết giờ kẹt xe, biết khách nào khó tìm.

Ít trung tâm ở tỉnh mở khoá mang tên "điều phối giao hàng". Con đường thực tế là ghép một khoá tin học văn phòng ở trường nghề hoặc trung tâm, một khoá ngắn về kho vận nếu có, rồi xin vào bưu cục, kho của công ty vận chuyển trong tỉnh. Bài này mô tả các vị trí, bảng khoá học, cách tìm, lộ trình sáu tuần, ví dụ người đổi việc, những câu nên hỏi và lỗi hay gặp.

Các vị trí trong khâu giao nhận mà shipper có thể chuyển sang

Điều phối tuyến. Chia đơn cho từng người giao theo khu vực, theo xe, theo giờ; theo dõi ai đang trễ, đơn nào khách hẹn lại, gom đơn hoàn. Việc ngồi máy nhiều, nghe điện thoại liên tục, cần bình tĩnh khi mọi thứ dồn vào cuối ngày.

Nhân viên bưu cục. Nhận hàng từ người gửi, cân đo, in phiếu, thu tiền, giải đáp khách. Hợp với người nói năng rõ ràng, cẩn thận với tiền và giấy tờ.

Nhân viên kho trung chuyển. Quét mã, chia hàng theo tuyến, xếp lên xe, kiểm đếm. Làm ca, có ca đêm, đứng và bê nhiều, nhưng không phải chạy ngoài đường.

Nhân viên xử lý đơn hoàn và khiếu nại. Tìm nguyên nhân đơn không giao được, liên hệ người gửi, người nhận, ghi lại để tính bồi thường. Cần chịu khó tra cứu, viết tin nhắn rõ ràng.

Trưởng nhóm giao hàng. Thường là người chạy lâu năm, được đề bạt. Vừa chạy vừa kèm người mới, xếp tuyến cho nhóm. Đây là bước chuyển tự nhiên nhất nếu bạn đang làm cho một công ty có đội ngũ.

Nhân viên kho của cửa hàng, nhà bán hàng qua mạng. Các cơ sở bán hàng qua mạng ở tỉnh cần người đóng gói, in phiếu giao, đối soát tiền thu hộ với đơn vị vận chuyển. Người từng chạy giao hàng hiểu rõ đơn bị hoàn vì đâu nên làm khâu này rất hợp.

Bảng khoá học cần ghép: thời gian, giấy, nơi dùng

Không có một khoá nào đủ cho cả nghề. Bảng dưới là các mảnh nên ghép lại.

KhoáThời gian thường gặpGiấy thường được cấpDùng cho vị trí nào
Tin học văn phòng (bảng tính, soạn văn bản, thư điện tử)Một đến hai tháng, có lớp tốiChứng chỉ ứng dụng công nghệ thông tin cơ bản nếu thi đạt ở nơi được tổ chức thiĐiều phối, bưu cục, xử lý khiếu nại
Nghiệp vụ kho, giao nhận ngắn hạnVài tuần, ở trường cao đẳng có ngành logisticsGiấy chứng nhận hoặc chứng chỉ sơ cấpKho trung chuyển, kho của doanh nghiệp
Phần mềm quản lý vận đơn của công tyMột đến ba tuần đào tạo tại chỗKhông có giấy, tính vào thời gian thử việcMọi vị trí trong công ty đó
Vận hành xe nâng (nếu kho dùng)Vài tuầnChứng chỉ vận hành xe nâng theo quy địnhKho lớn, kho trung chuyển cấp vùng
Giao tiếp, xử lý tình huống với kháchVài buổiGiấy tham dựBưu cục, chăm sóc khách hàng

Khoá xe nâng là loại thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, người vận hành phải được huấn luyện và có chứng chỉ; hỏi kho nơi bạn định xin vào có cần không trước khi đi học. Khoá tin học thì nên học sớm nhất, vì vị trí nào trong nghề này cũng cần bảng tính.

Tìm lớp và chỗ xin việc ở tỉnh mình

Thứ tự hỏi gợi ý:

  • Trường cao đẳng, trung cấp công lập trong tỉnh: hỏi lớp tin học văn phòng buổi tối và khoá ngắn về logistics, kho vận nếu trường có ngành này.
  • Trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh: nơi có thông tin các công ty vận chuyển, kho hàng đang tuyển, và các lớp được hỗ trợ học phí nếu bạn đủ điều kiện.
  • Bưu cục, kho nơi bạn đang giao nhận hàng: hỏi trực tiếp trưởng bưu cục, trưởng kho xem có vị trí trong nhà không. Người đang làm tuyến được ưu tiên vì đã quen hệ thống.
  • Kho của doanh nghiệp sản xuất trong các khu công nghiệp: nhiều nơi cần nhân viên kho biết bảng tính, nhận đào tạo tại chỗ.
  • Đoàn thanh niên phường, xã: đôi khi tổ chức lớp tin học miễn phí cho thanh niên, hỏi lịch.

Ở các tỉnh có khu công nghiệp lớn và cảng như Hải Phòng, Bắc Ninh, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, nhu cầu nhân viên kho vận đa dạng hơn. Ở tỉnh ít công nghiệp, chỗ chính vẫn là bưu cục và kho trung chuyển của các công ty vận chuyển, số chỗ ít hơn nên cần chủ động hỏi sớm.

Lộ trình sáu tuần từ chạy tuyến sang ngồi điều phối

Lộ trình cho người vẫn đang chạy giao hàng ban ngày, học buổi tối.

  1. Tuần 1: Đăng ký lớp tin học buổi tối. Trong lúc chạy, ghi lại mỗi ngày: tuyến nào hay trễ, giờ nào kẹt, khách nào hay hẹn lại. Đây là dữ liệu bạn sẽ dùng khi điều phối.
  2. Tuần 2: Học bảng tính: lọc, sắp xếp, đếm theo điều kiện, tổng hợp theo cột. Tự làm bảng theo dõi đơn của chính mình trong tuần.
  3. Tuần 3: Học soạn tin nhắn và thư điện tử cho khách, cho người gửi hàng: ngắn, rõ, không đổ lỗi. Tập viết lại năm tin nhắn khiếu nại bạn từng nhận.
  4. Tuần 4: Xin trưởng bưu cục cho ngồi xem điều phối một vài buổi sau ca. Ghi lại họ xếp đơn thế nào, xử lý đơn hoàn ra sao.
  5. Tuần 5: Ôn bảng tính, thi chứng chỉ ứng dụng công nghệ thông tin cơ bản nếu nơi học có tổ chức thi.
  6. Tuần 6: Nộp đơn vào vị trí trong bưu cục, kho, kèm bảng theo dõi đơn bạn tự làm như một minh chứng.

Chuyển việc có thể mất thêm vài tháng chờ chỗ trống. Trong lúc đó, nhận làm trưởng nhóm, kèm người mới nếu có dịp, vì đó là kinh nghiệm quản lý mà người tuyển rất coi trọng.

Kỹ năng của người điều phối mà không lớp nào dạy đủ

Người điều phối giỏi chia đơn bằng đầu trước, bằng máy sau. Phần mềm gợi ý tuyến theo khoảng cách, nhưng không biết con hẻm nào đang đào đường, chợ nào họp sáng thì không vào được, khu nào chiều mưa là ngập. Bạn mang theo những hiểu biết này từ những năm chạy tuyến, và nên ghi lại thành sổ tay khu vực: mỗi phường, xã một trang, ghi đường vào, giờ tránh, khách hay vắng nhà, chỗ gửi hàng an toàn khi khách đi làm.

Kỹ năng thứ hai là nói chuyện qua điện thoại khi cả hai bên đều đang bực. Người giao hàng gọi về vì khách không nghe máy, người gửi gọi vì đơn trễ, người nhận gọi vì hàng móp. Người điều phối không cãi, nhắc lại vấn đề trong một câu, nói việc sẽ làm tiếp và thời điểm sẽ báo lại. Tập điều này bằng cách tự ghi âm vài cuộc gọi giả với bạn bè rồi nghe lại.

Kỹ năng thứ ba là ghi chép đủ để ca sau hiểu. Đơn hẹn lại phải có giờ hẹn, đơn hoàn phải có lý do, đơn hư hỏng phải có ảnh. Kho nào cũng có lúc tranh cãi về bồi thường, và người có ghi chép rõ là người được tin. Không cần chữ đẹp, chỉ cần đủ ai, cái gì, lúc nào, vì sao.

Ví dụ: anh Minh, 31 tuổi, chạy giao hàng năm năm

Anh Minh (tên giả định) chạy giao hàng ở một thành phố tỉnh lỵ vùng Bắc Trung Bộ được năm năm. Đau lưng và nắng mưa khiến anh muốn chuyển vào trong. Anh học tin học văn phòng buổi tối ở trường trung cấp trong tỉnh, hai tháng, thi lấy chứng chỉ cơ bản. Trong lúc học, anh tự làm bảng theo dõi đơn của tuyến mình: số đơn mỗi ngày, số đơn hẹn lại, lý do hoàn.

Khi bưu cục cần người điều phối ca chiều, trưởng bưu cục chọn anh vì anh biết hết đường trong khu vực và có bảng số liệu chứng minh mình làm được với máy tính. Tháng đầu anh vẫn chạy buổi sáng, chiều ngồi điều phối. Phần khó nhất với anh không phải máy tính, mà là nói chuyện với đồng nghiệp cũ khi phải chia đơn khó cho họ.

Anh rút ra rằng người điều phối phải công bằng và giải thích được vì sao chia như vậy. Anh dán bảng chia khu vực lên tường, ai cũng xem được, đơn khó thì luân phiên. Nhờ vậy nhóm ít cãi nhau hơn, và trưởng bưu cục giao thêm cho anh việc kèm người mới.

Câu nên hỏi khi gọi lớp, khi đi xin việc, và lỗi hay gặp

Khi gọi lớp tin học hoặc khoá kho vận:

  • Lớp có học buổi tối hoặc cuối tuần không, mỗi buổi mấy giờ?
  • Học viên có máy tính riêng trong giờ học không?
  • Học xong có thi chứng chỉ ứng dụng công nghệ thông tin không, thi ở đâu?
  • Khi đi xin việc ở bưu cục, kho: thời gian thử việc bao lâu, có đào tạo phần mềm không, ca làm thế nào, có ca đêm không?
  • Vị trí này có cần chứng chỉ vận hành xe nâng hay huấn luyện an toàn gì không?

Lỗi hay gặp của shipper chuyển vào điều phối: nghĩ việc trong nhà nhàn hơn, trong khi áp lực cuối ngày và điện thoại liên tục cũng mệt theo kiểu khác; bỏ học tin học giữa chừng vì nghĩ "đi làm rồi học"; và chia đơn theo cảm tính, thiên vị người thân, khiến nhóm mất đoàn kết. Chuẩn bị tinh thần cho các điều này trước sẽ đỡ hụt hẫng.

Một lỗi nữa là cắt đứt với tuyến cũ quá sớm. Nếu vị trí trong nhà có thời gian thử việc, hãy thoả thuận để vẫn chạy được một phần, phòng khi không hợp thì còn đường quay lại mà không mất khách quen trên tuyến.

Câu hỏi thường gặp

Shipper muốn làm điều phối cần học gì?

Cần tin học văn phòng, nhất là bảng tính, khoảng một đến hai tháng, cộng kỹ năng viết tin nhắn cho khách. Phần mềm quản lý vận đơn thì công ty thường dạy tại chỗ trong vài tuần đầu.

Có khoá học điều phối giao hàng riêng không?

Ở tỉnh rất ít. Bạn ghép khoá tin học văn phòng với khoá ngắn về kho vận ở trường cao đẳng nếu có, rồi học phần mềm khi vào làm. Kinh nghiệm chạy tuyến là phần không khoá nào dạy được.

Làm kho trung chuyển có phải làm ca đêm không?

Nhiều kho chia hàng vào ban đêm để sáng kịp giao, nên có ca đêm. Khi xin việc, hỏi rõ lịch ca, có xoay ca không và chế độ cho ca đêm theo quy định.

Chứng chỉ tin học có cần thiết không?

Không phải nơi nào cũng bắt buộc, nhưng có chứng chỉ ứng dụng công nghệ thông tin cơ bản giúp hồ sơ rõ ràng hơn. Quan trọng hơn là bạn làm được bảng tính thật khi được kiểm tra.

Làm nhân viên kho có cần chứng chỉ xe nâng không?

Chỉ cần nếu bạn sẽ vận hành xe nâng. Xe nâng là thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, người vận hành phải được huấn luyện và cấp chứng chỉ. Hỏi kho trước khi đi học.

Đang chạy giao hàng có học buổi tối được không?

Được, nhiều trường và trung tâm có lớp tin học buổi tối. Nên chọn lớp gần tuyến chạy để kịp giờ, và báo trước với trưởng nhóm để tránh bị xếp đơn trễ vào hôm có lớp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138