An Giang mới trải từ vùng đầu nguồn sông Hậu giáp biên giới ra tận bờ biển Tây và các đảo, nên nghề ngắn hạn phải chọn theo vùng: đầu nguồn mạnh về lúa, cá tra, chế biến nông thủy sản và nghề thủ công; vùng biển Kiên Giang cũ có tàu cá, cảng, chế biến hải sản, du lịch biển. Phú Quốc và các đặc khu đảo có đặc thù riêng, nên tính riêng.
Ba nơi nên hỏi trước: ủy ban xã hoặc phường nơi bạn ở, trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh, và trường cao đẳng, trung cấp công lập ở hai trung tâm cũ là Long Xuyên và Rạch Giá. Riêng nghề trên tàu cá có giấy chứng chỉ bắt buộc, phải học và thi theo quy định; mục dưới nói rõ chỗ này.
Bốn vùng của An Giang mới và nghề hợp với từng vùng
Bảng dưới không thay cho việc hỏi tại chỗ, nhưng giúp bạn biết nên bắt đầu từ nghề nào khi ở vùng nào.
| Vùng | Nghề dễ có việc | Thời gian học thường gặp | Giấy được cấp | Ra làm ở đâu |
|---|---|---|---|---|
| Đầu nguồn ven sông Hậu, sông Tiền | Kỹ thuật nuôi cá, chế biến cá, sửa máy nông nghiệp, xay xát | 1–3 tháng | Sơ cấp hoặc chứng nhận doanh nghiệp | Trại cá, nhà máy, cơ sở xay xát |
| Vùng biên giới, vùng núi phía tây | Dệt thổ cẩm, chế biến nông sản đặc sản, buôn bán và kho vận | 3 tuần – 2 tháng | Chứng nhận hoặc sơ cấp | Cơ sở làng nghề, chợ biên giới, tự làm |
| Vùng biển Rạch Giá, Hà Tiên cũ | Máy trưởng, thuyền trưởng tàu cá (có hạng), chế biến hải sản, sửa máy tàu | Theo hạng chứng chỉ; sơ cấp 1–3 tháng | Chứng chỉ chuyên môn tàu cá, sơ cấp | Tàu cá, cảng cá, xưởng sửa tàu |
| Thị xã, phường trung tâm | Điện dân dụng, điện lạnh, sửa xe, nhà hàng khách sạn | 2–3 tháng | Chứng chỉ sơ cấp | Tiệm, nhà hàng, khách sạn |
Người ở vùng U Minh Thượng cũ, giáp rừng tràm, thường học nghề nuôi ong, trồng và chế biến sản phẩm dưới tán rừng qua lớp của xã và hội nông dân. Hỏi kỹ cán bộ xã về quy định khai thác trong vùng rừng trước khi đầu tư.
Vùng đầu nguồn và vùng biên giới: những nghề có lớp ngay ở xã
Nuôi cá và chế biến cá. Ven sông có nhiều trại cá và nhà máy. Lớp kỹ thuật nuôi ngắn do khuyến nông mở; còn nghề trong nhà máy thường được đào tạo tại chỗ khi vào làm, từ vài ngày tới vài tuần tùy khâu.
Sửa máy nông nghiệp, máy xay xát. Mùa gặt cần thợ sửa máy cắt, máy sấy lúa. Lớp sơ cấp hai, ba tháng ở trường nghề cộng một mùa theo thợ là đủ để làm phụ.
Dệt thổ cẩm, đan lát. Một số cộng đồng người Chăm và người Khmer giữ nghề dệt, nghề đan. Các lớp truyền nghề thường do hội phụ nữ và làng nghề tổ chức, người dạy là nghệ nhân trong cộng đồng. Học với tinh thần tôn trọng hoa văn và cách làm truyền thống, hỏi trước người dạy về việc dùng mẫu hoa văn khi bán ra ngoài.
Buôn bán, kho vận ở chợ biên giới. Hàng hóa qua lại cần người biết sắp kho, ghi sổ, tính hàng. Khoá ngắn về bán hàng và quản lý kho, cộng thêm tin học văn phòng cơ bản là đủ bắt đầu.
Làm bánh, làm đồ khô đặc sản. Nhiều cơ sở nhỏ làm khô cá, mắm, bánh đặc sản cần người. Muốn tự làm để bán thì phải tìm hiểu điều kiện an toàn thực phẩm của cơ sở.
Nghề trên tàu cá ở vùng biển: chứng chỉ là bắt buộc, không học lén được
Vùng biển Kiên Giang cũ có đội tàu cá lớn, và tàu cần máy trưởng, thuyền trưởng có chứng chỉ phù hợp với cỡ tàu. Đây không phải nghề "theo ghe vài chuyến là làm được": người điều khiển tàu và người phụ trách máy phải học, thi và được cấp chứng chỉ chuyên môn theo hạng do cơ quan quản lý thủy sản có thẩm quyền công nhận. Tàu ra khơi mà thiếu người có chứng chỉ đúng hạng có thể bị xử phạt khi kiểm tra.
Người mới vào nghề thường đi làm thuyền viên trước, vừa làm vừa học. Muốn lên máy trưởng hay thuyền trưởng thì tìm các khoá do trường nghề hoặc cơ sở được giao tổ chức, học lý thuyết về máy, an toàn trên biển, hàng hải cơ bản, sau đó thi. Điều kiện đầu vào (tuổi, thời gian đi biển, sức khỏe) tùy hạng, nên hỏi trực tiếp cơ quan quản lý thủy sản của tỉnh hoặc ban quản lý cảng cá.
Ngoài nghề trên tàu, cảng cá và vùng ven biển còn cần thợ sửa máy tàu, thợ hàn vỏ tàu, người làm ở cơ sở chế biến hải sản. Thợ sửa máy tàu thường học sơ cấp sửa động cơ diesel rồi theo xưởng; nghề hàn cần chứng chỉ an toàn riêng. Nếu bạn sợ sóng, đây là đường gắn với nghề biển mà vẫn ở trên bờ.
Thứ tự hỏi lớp ở An Giang mới
Tỉnh rộng, hai trung tâm cũ cách nhau xa. Hỏi theo thứ tự này để đỡ chạy:
- Ủy ban xã, phường nơi bạn ở: hỏi lớp nghề cho lao động nông thôn sắp mở, bạn có thuộc diện hỗ trợ không. Mang theo căn cước để cán bộ ghi tên luôn.
- Hội phụ nữ, hội nông dân, đoàn thanh niên ở xã: các hội gom người đăng ký lớp, biết lớp nào đang thiếu người.
- Trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh: danh sách lớp của nhiều trường, phiên tuyển dụng định kỳ, hồ sơ hỗ trợ học nghề cho người hưởng trợ cấp thất nghiệp.
- Trường cao đẳng, trung cấp công lập ở vùng gần nhất: hỏi lịch khai giảng sơ cấp, xin đi xem xưởng.
- Doanh nghiệp, cảng cá, nhà máy gần nhà: hỏi họ có tuyển người chưa có nghề và đào tạo tại chỗ không.
Mỗi nơi ghi lại tên người tiếp, ngày hỏi và câu trả lời. Sau hai, ba nơi bạn sẽ thấy lớp nào thật sự sắp mở, lớp nào chỉ là "đang dự kiến".
Nếu bạn ở các xã đảo hoặc vùng ven biển xa trung tâm, hỏi thêm về lớp lưu động: khi đủ người, trường có thể cử giáo viên ra dạy tại chỗ, nhất là các nghề sửa máy, chế biến hải sản, nghiệp vụ nhà hàng. Rủ sẵn năm, bảy người cùng xã đăng ký sẽ dễ được mở lớp hơn là đăng ký lẻ một mình.
Lịch học theo mùa gặt và mùa biển
Ở vùng đầu nguồn, lớp nghề của xã thường mở vào mùa nước lên khi ruộng nghỉ, hoặc trong khoảng trống giữa hai vụ lúa. Người làm ruộng nên đăng ký vào những đợt này; lớp mở giữa mùa gặt thường vắng dần vì ai cũng bận ra đồng. Hỏi cán bộ xã lịch dự kiến từ đầu năm để sắp việc nhà.
Ở vùng biển, nhịp học theo nhịp tàu. Mùa gió chướng, mùa biển động, nhiều tàu nằm bờ lâu hơn; đây là lúc các khoá cho thuyền viên, máy trưởng, thợ sửa máy tàu dễ có người học nhất. Người làm ở cơ sở chế biến hải sản thì ngược lại, mùa cá về là mùa bận, chỉ học được buổi tối.
Với nghề dịch vụ ở phường trung tâm như điện lạnh, sửa xe, phục vụ nhà hàng, trường công lập tuyển sơ cấp quanh năm theo đợt, đông nhất sau Tết. Nếu muốn làm thời vụ ở các điểm du lịch trong tỉnh, nhất là mùa lễ hội và mùa khô, học xong trước mùa đông khách để kịp vào làm.
Ví dụ: anh Khang ở vùng biển và chị Sa Ry ở vùng núi phía tây
Anh Khang, 26 tuổi, đã đi làm thuyền viên tàu cá ba năm. Anh muốn lên máy trưởng để có vị trí ổn định hơn. Anh hỏi ban quản lý cảng cá về điều kiện, biết mình đủ thời gian đi biển cho hạng thấp, rồi đăng ký khoá ở cơ sở được tổ chức đào tạo. Khoá học dồn vào khoảng thời gian tàu nằm bờ. Thi xong, anh vẫn làm trên tàu cũ nhưng giờ phụ trách máy.
Chị Sa Ry, 35 tuổi, ở một xã vùng núi phía tây, biết dệt từ nhỏ nhưng chỉ làm cho nhà dùng. Hội phụ nữ xã mở lớp nâng cao tay nghề dệt và may sản phẩm từ vải dệt (túi, khăn) trong một tháng, có nghệ nhân dạy và một buổi hướng dẫn cách nhận đơn hàng. Giờ chị dệt theo đơn của một nhóm phụ nữ trong xã gom hàng bán cho khách du lịch.
Điểm chung: cả hai đều đã có nền, khoá ngắn giúp nâng lên một bậc. Khoá ngắn hợp nhất khi bạn đã biết mình muốn làm gì ở đúng nơi mình sống.
Lỗi hay gặp khi học nghề ở An Giang
- Đi biển mà không lo chứng chỉ. Làm lâu năm trên tàu nhưng không có giấy thì không lên được vị trí cao hơn và có thể gặp rắc rối khi tàu bị kiểm tra.
- Học nghề ở vùng này rồi đi làm ở vùng kia xa cả trăm cây số. Tính đường đi trước khi chọn lớp và chọn nơi làm.
- Học dệt, đan mà không có đầu ra. Trước khi học, hỏi hội phụ nữ hoặc nhóm gom hàng xem ai nhận sản phẩm.
- Ghi danh qua người môi giới. Lớp nghề công lập và lớp của xã không cần qua trung gian; ai thu tiền "giữ chỗ" thì nên hỏi lại xã hoặc trường.
- Nghĩ Phú Quốc dễ kiếm việc nên ra đảo học. Chi phí ở trọ trên đảo khác đất liền, mùa thấp điểm vắng khách. Nếu muốn làm du lịch đảo, học nghiệp vụ ở đất liền trước, rồi ra đảo khi đã có chỗ nhận, và hỏi kỹ chuyện chỗ ở.
- Bỏ qua lớp an toàn. Nghề điện, hàn, máy tàu, thuốc bảo vệ thực vật đều có phần an toàn; nhiều người coi nhẹ rồi gặp tai nạn.
Cách tránh đơn giản nhất là hỏi ít nhất hai nơi, một nơi là cơ quan nhà nước (xã, trung tâm dịch vụ việc làm), trước khi đóng tiền cho bất kỳ khoá nào.
Câu hỏi thường gặp
An Giang bây giờ gồm vùng nào?
Từ 1/7/2025, An Giang gồm vùng trước đây là tỉnh An Giang và tỉnh Kiên Giang, trong đó có cả Phú Quốc và các đặc khu đảo. Trường nghề ở Long Xuyên và Rạch Giá cũ đều vẫn tuyển sinh.
Muốn làm máy trưởng tàu cá thì học ở đâu?
Hỏi cơ quan quản lý thủy sản của tỉnh hoặc ban quản lý cảng cá về cơ sở được tổ chức đào tạo, điều kiện từng hạng và lịch thi. Người mới thường đi làm thuyền viên trước để đủ thời gian đi biển.
Ở vùng đầu nguồn nên học nghề gì?
Nghề gắn với lúa và cá: kỹ thuật nuôi cá, làm trong nhà máy chế biến, sửa máy nông nghiệp, xay xát. Ở phường trung tâm thì thêm điện dân dụng, điện lạnh, sửa xe.
Học dệt thổ cẩm ở An Giang có lớp không?
Có lớp truyền nghề do hội phụ nữ và làng nghề tổ chức ở một số xã, người dạy là nghệ nhân trong cộng đồng. Hỏi ủy ban xã hoặc hội phụ nữ nơi có làng nghề dệt để biết đợt mở.
Người hưởng trợ cấp thất nghiệp ở An Giang học nghề thế nào?
Đến trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh nơi bạn làm hồ sơ trợ cấp, nói muốn học nghề. Trung tâm hướng dẫn chọn lớp và làm hồ sơ hỗ trợ theo quy định, nhớ hỏi thời hạn nộp hồ sơ.
Học nghề xong ở An Giang có phải lên TP Hồ Chí Minh làm không?
Không nhất thiết. Nhiều nghề như sửa máy, chế biến cá, nghề biển, dịch vụ ở phường trung tâm có việc ngay trong tỉnh. Chọn nghề theo nhu cầu của vùng mình ở là cách để làm gần nhà.