Ở Đồng Tháp mới, nghề ngắn hạn dễ có việc chia hai nửa: nửa phía tây (vùng Đồng Tháp cũ) mạnh về hoa kiểng, sen, cá tra, lúa và chế biến nông sản; nửa phía đông (vùng Tiền Giang cũ) có vườn trái cây dày đặc, nghề biển ở vùng cửa sông và các khu công nghiệp nằm gần TP Hồ Chí Minh. Học gì tùy bạn ở nửa nào và định làm ở đâu.
Kênh tìm lớp giống các tỉnh khác trong vùng: ủy ban xã và hội đoàn thể cho lớp tại chỗ, trường cao đẳng, trung cấp công lập ở hai vùng cũ cho lớp sơ cấp có văn bằng, trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh cho thông tin tuyển dụng và hỗ trợ học nghề. Riêng nghề hoa kiểng và cây trái, học việc ở vườn vẫn là đường chính, nên bài này dành một mục cho chuyện xin học việc.
Hai nửa của Đồng Tháp mới, hai cách học nghề khác nhau
Ở nửa phía tây, nhiều xã sống theo nhịp nước: mùa nước nổi ruộng nghỉ, người ta đi giăng lưới, làm hàng thủ công, hoặc tranh thủ đi học nghề. Lớp nghề của xã thường mở đúng mùa này. Nghề quen thuộc là trồng hoa kiểng ở làng hoa, trồng sen và chế biến sản phẩm từ sen, nuôi cá tra và chế biến cá trong nhà máy, làm bánh và đồ khô.
Ở nửa phía đông, đất vườn nhiều hơn ruộng. Người dân trồng sầu riêng, xoài, vú sữa, thanh long và nhiều loại cây khác; mùa thu hoạch cần người hái, phân loại, đóng thùng cho vựa và cơ sở xuất khẩu. Các xã giáp TP Hồ Chí Minh có khu công nghiệp, nhà máy may, da giày, thực phẩm tuyển công nhân quanh năm. Vùng cửa sông giáp biển có nghề đánh bắt, nuôi nghêu, sò.
Hệ quả là người ở phía tây nên tìm lớp gắn với mùa nước và nông sản tại chỗ; người ở phía đông có thêm lựa chọn học nghề công nghiệp ngắn để vào nhà máy gần nhà, không phải lên thành phố. Đừng bê kinh nghiệm của người bên kia tỉnh về áp cho mình.
Nghề, thời gian học và nơi làm ở Đồng Tháp mới
Thời gian dưới đây là khoảng thường gặp. Giấy tờ ghi theo loại khoá; cùng một nghề nhưng lớp xã và lớp trường có thể cấp loại giấy khác nhau.
| Nghề | Hợp ở | Thời gian học | Giấy được cấp | Ra làm ở đâu |
|---|---|---|---|---|
| Trồng, uốn tạo dáng hoa kiểng, bon sai | Làng hoa phía tây | 1–2 tháng lớp, cộng học việc ở vườn | Chứng nhận hoặc không | Vườn hoa, cơ sở cây cảnh, tự làm |
| Trồng sen, chế biến sản phẩm từ sen | Vùng đồng trũng phía tây | 3–6 tuần | Chứng nhận | Hợp tác xã, cơ sở làm trà, mứt |
| Kỹ thuật nuôi cá, vận hành máy trong nhà máy cá | Ven sông Tiền, sông Hậu | 1–2 tháng, nhiều nơi kèm tại chỗ | Chứng nhận doanh nghiệp hoặc sơ cấp | Trại cá, nhà máy chế biến |
| Trồng, cắt tỉa, thu hái và phân loại trái cây | Vùng vườn phía đông | 3–6 tuần | Chứng nhận khuyến nông | Vườn, vựa, cơ sở đóng gói |
| May công nghiệp, vận hành máy | Xã giáp TP Hồ Chí Minh | 1–2 tháng hoặc đào tạo tại xưởng | Chứng nhận | Khu công nghiệp phía đông |
| Điện dân dụng, sửa xe máy, điện lạnh | Các phường trung tâm hai vùng cũ | 2–3 tháng | Chứng chỉ sơ cấp | Tiệm dịch vụ, tự nhận việc |
Với hoa kiểng, giấy tờ ít quan trọng hơn tay nghề. Chủ vườn nhìn bạn uốn một cây là biết bạn học tới đâu. Còn nghề điện, điện lạnh, vận hành máy thì giấy sơ cấp giúp bạn dễ được nhận hơn ở doanh nghiệp.
Lịch một năm cho người làm ruộng muốn học thêm nghề
Ở phía tây Đồng Tháp, đi học nghề lệch mùa là lý do bỏ ngang hàng đầu. Nhịp dưới đây là kiểu nhiều nông hộ hay theo; tháng cụ thể xê dịch theo năm và theo xã:
- Sau Tết, cuối vụ đông xuân: lúc bận nhất, không nên ghi danh lớp dài. Chỉ hợp lớp vài buổi về kỹ thuật canh tác, thuốc bảo vệ thực vật an toàn.
- Giữa năm, giữa hai vụ: có khoảng trống ngắn, hợp lớp ba đến bốn tuần như chế biến sản phẩm từ sen, làm bánh, sửa máy nông nghiệp.
- Mùa nước nổi, khoảng giữa đến cuối năm: ruộng nghỉ, nhiều xã mở lớp nghề nhất. Đây là lúc nên học khoá dài hơn như điện dân dụng, may, uốn kiểng.
- Trước Tết: làng hoa vào mùa, cần người làm thời vụ. Đây là lúc tốt để xin học việc ở vườn, vừa học vừa có công.
Nếu bạn ở phía đông, nhịp thì theo mùa trái cây: mùa thu hoạch rộ khó đi học, mùa nghịch thì rảnh hơn. Hỏi cán bộ xã lớp nghề năm nay dự kiến mở vào tháng nào để sắp việc nhà trước.
Xin học việc ở làng hoa hoặc vườn trái cây
Nhiều nghề vườn không có lớp dài, người ta học bằng cách làm. Các bước sau giúp bạn xin được chỗ học mà không bị coi là người làm không công mãi:
- Học trước một lớp ngắn về kỹ thuật (lớp khuyến nông, lớp của xã) để có nền: biết tên giống, biết ghép, biết bón phân cơ bản. Chủ vườn nhận người có nền dễ hơn.
- Đến vườn vào lúc rảnh của họ, thường là buổi chiều, không đến giữa mùa hái hay ngay trước Tết khi ai cũng bận.
- Nói rõ bạn muốn học việc gì: uốn kiểng, ghép, chăm hoa Tết hay đóng gói trái. Nói luôn bạn làm được bao nhiêu ngày một tuần.
- Thỏa thuận từ đầu: thời gian học không công là bao lâu, khi nào được trả công theo ngày, có được ăn trưa không. Ghi lại cho nhớ.
- Sau một mùa, nhờ chủ vườn giới thiệu sang vườn khác hoặc giao cho bạn tự làm một lô nhỏ. Đó là lúc tay nghề được thừa nhận.
Học việc ở vườn có cái hay là sát thực tế, nhưng không có giấy. Nếu sau này muốn làm cho hợp tác xã hay doanh nghiệp, học thêm một khoá sơ cấp để có văn bằng.
Một điều nên nhớ: vườn hoa Tết và vườn trái cây đều dùng thuốc bảo vệ thực vật. Khi học việc, xin chủ vườn cho đeo đồ bảo hộ, hỏi rõ loại thuốc và thời gian cách ly, đừng ngại vì mình là người mới.
Ví dụ: em Ngân vừa xong lớp 12 và anh Phúc ở vùng Tiền Giang cũ
Ngân, 18 tuổi, nhà ở gần làng hoa, chưa muốn thi đại học ngay vì nhà cần người phụ. Em học một lớp trồng và chăm sóc hoa kiểng do xã mở vào mùa nước, sáu tuần, rồi xin làm ở một vườn hoa Tết từ tháng mười. Đến Tết em đã tự chăm được một dãy cúc và biết cách canh cho hoa nở đúng ngày. Em vẫn để ngỏ chuyện học tiếp, nhưng giờ có nghề để làm lúc nông nhàn.
Anh Phúc, 29 tuổi, ở xã gần ranh TP Hồ Chí Minh, làm phụ hồ không đều. Anh hỏi trung tâm dịch vụ việc làm và được biết một nhà máy thực phẩm gần nhà tuyển người, đào tạo vận hành máy đóng gói hai tuần tại chỗ. Anh vào làm ca, sau đó học thêm khoá điện công nghiệp buổi tối ở trường công lập để xin chuyển sang tổ bảo trì.
Ngân chọn nghề theo mùa và đất nhà; Phúc chọn nghề theo nhà máy gần nhà. Cả hai đều không phải đi xa, và đều bắt đầu bằng khoá ngắn chứ không phải khoá dài.
Năm chỗ hỏi lớp ở Đồng Tháp và giấy tờ nên mang theo
Chỗ đầu tiên là ủy ban xã nơi bạn đăng ký thường trú hoặc đang ở: cán bộ văn hóa xã hội nắm danh sách lớp nghề cho lao động nông thôn, biết ai thuộc diện được hỗ trợ. Chỗ thứ hai là hội nông dân và hội phụ nữ xã, nơi hay gom người cho lớp kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, chế biến. Chỗ thứ ba là trạm khuyến nông, nắm các đợt tập huấn ngắn về cây trái, hoa kiểng, nuôi cá.
Chỗ thứ tư là trường cao đẳng, trung cấp công lập ở hai vùng cũ, nơi mở lớp sơ cấp có thi và cấp văn bằng, có xưởng điện, cơ khí, may. Chỗ thứ năm là trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh, nơi biết doanh nghiệp nào đang tuyển và đào tạo tại chỗ, đồng thời làm hồ sơ hỗ trợ học nghề cho người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Khi đi hỏi, mang theo căn cước, bằng tốt nghiệp cao nhất bạn có (nếu có), giấy xác nhận hộ nghèo, cận nghèo hoặc giấy tờ diện chính sách nếu có. Nhiều lớp chốt danh sách ngay khi đủ người, có sẵn giấy tờ thì ghi tên được ngay trong buổi hỏi, không phải quay lại lần hai.
Nên và không nên khi gọi hỏi lớp ở Đồng Tháp
Nên hỏi: lớp mở theo mùa nào, học ở xã hay ở trường? Câu này cho biết bạn có theo được không. Lớp ở xã gần, ít buổi; lớp ở trường nhiều thực hành hơn.
Nên hỏi: buổi thực hành làm ở đâu, có đi vườn, đi nhà máy thật không? Nghề vườn và nghề cá mà chỉ học trong phòng thì ra làm sẽ bỡ ngỡ.
Nên hỏi: học xong có ai kèm thêm, có vườn hay cơ sở nào hay nhận học viên? Giáo viên lớp nghề nông thôn thường quen nhiều chủ vườn, chủ cơ sở.
Không nên hỏi mỗi câu "học xong làm ra bao nhiêu". Không ai trả lời thật được, vì thu nhập tùy mùa, tùy giá và tùy tay nghề. Hỏi "người học khoá trước giờ làm gì" sẽ ra thông tin có ích hơn.
Không nên ghi danh nhiều lớp một lúc. Mùa nước có nhiều lớp, ai cũng muốn học hết. Học một nghề cho tới nơi rồi mới học nghề thứ hai.
Không nên tin lời hứa "học xong nhận vào làm ngay" khi chưa thấy nơi nhận. Nếu lớp nói có doanh nghiệp nhận học viên, xin tên bộ phận nhân sự để hỏi lại, hoặc nhờ cán bộ xã kiểm giúp. Lớp thật thì không ngại chuyện này; lớp chỉ cốt thu tiền sẽ bắt đầu nói vòng.
Câu hỏi thường gặp
Đồng Tháp bây giờ gồm vùng nào?
Từ 1/7/2025, Đồng Tháp gồm vùng trước đây là tỉnh Đồng Tháp và tỉnh Tiền Giang. Trường nghề ở cả hai vùng cũ vẫn tuyển sinh, nên chọn nơi gần nhà để học đều.
Muốn học trồng hoa kiểng ở Đồng Tháp thì bắt đầu từ đâu?
Hỏi ủy ban xã hoặc hội nông dân ở các xã có làng hoa về lớp kỹ thuật, sau đó xin học việc ở một vườn hoa. Học trước Tết là lúc vườn cần người nhất và học được nhiều nhất.
Ở vùng Tiền Giang cũ học nghề gì để làm gần nhà?
Nếu gần các khu công nghiệp phía đông, học vận hành máy, may công nghiệp, điện công nghiệp. Nếu ở vùng vườn, học kỹ thuật cây ăn trái, thu hái và đóng gói. Vùng cửa sông có nghề nuôi nghêu, sò và sửa máy ghe.
Mùa nước nổi có lớp nghề không?
Có, đây là lúc nhiều xã phía tây Đồng Tháp mở lớp nhất vì ruộng nghỉ. Hỏi cán bộ xã từ đầu mùa mưa để kịp đăng ký, vì lớp đủ người là mở.
Học nghề chế biến cá tra ở đâu?
Phần lớn nhà máy chế biến cá nhận người chưa có nghề và đào tạo tại chỗ. Hỏi trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh về đợt tuyển, hoặc hỏi thẳng phòng nhân sự của nhà máy gần nhà.
Lớp nghề của xã có cấp giấy không?
Lớp do trường nghề dạy tại xã thường cấp chứng chỉ sơ cấp hoặc chứng nhận. Lớp tập huấn khuyến nông thì thường cấp giấy chứng nhận tham dự. Hỏi trước khi học để biết mình nhận loại giấy nào.