Ở Hưng Yên mới, lối học nghề ngắn hạn chia theo ba vùng: gần các khu công nghiệp phía bắc giáp Hà Nội thì học nghề để vào nhà máy ở vị trí có tay nghề (điện, cơ khí, kiểm tra chất lượng, xe nâng); ở vùng lúa của Thái Bình cũ thì học nghề làm được tại xã hoặc đi làm theo mùa nông nhàn; ở ven biển thì học nghề gắn với thuỷ sản, khu kinh tế ven biển và dịch vụ.
Nơi hỏi lớp là trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh, các trường cao đẳng, trung cấp công lập ở cả hai vùng cũ, lớp do xã phối hợp với hội nông dân, hội phụ nữ mở, và doanh nghiệp đào tạo tại chỗ. Tỉnh mới trải dài từ ven Hà Nội tới tận bờ biển, nên điều đầu tiên cần xác định là bạn định làm việc ở đâu, rồi mới chọn nghề và lớp.
Ba kiểu người học nghề ở Hưng Yên mới và lối đi của mỗi kiểu
Người sống gần các khu công nghiệp phía bắc. Vùng này giáp Hà Nội, khu công nghiệp nối nhau, nhà máy cơ khí, điện tử, dệt may, thực phẩm đều có. Công nhân phổ thông được nhà máy tự đào tạo, nên khoá ngắn chỉ đáng tiền khi nhắm vị trí tay nghề: điện công nghiệp, bảo trì, vận hành máy, xe nâng, kiểm tra chất lượng. Lớp gần khu trọ, lịch theo ca là lựa chọn hợp nhất.
Người ở vùng lúa của Thái Bình cũ. Đây là vùng đồng bằng thuần nông, nhiều lao động trẻ đã đi làm xa. Người ở lại thường cần nghề làm được ngay tại xã hoặc trong mấy tháng nông nhàn: sửa máy nông nghiệp, chăn nuôi an toàn, trồng rau màu vụ đông, may gia công, xây dựng hoàn thiện. Lớp của xã và hội nông dân là kênh chính.
Người ở vùng ven biển. Ven biển của Thái Bình cũ có nuôi trồng thuỷ sản, làm muối, đánh bắt gần bờ và khu kinh tế ven biển đang mở rộng. Nghề hợp là kỹ thuật nuôi trồng, sơ chế thuỷ sản, sửa máy thuyền nhỏ, và các nghề vào nhà máy trong khu kinh tế.
Điểm chung của cả ba. Ở đâu cũng vậy, đừng học một nghề chỉ dùng được ở nơi cách nhà quá xa mà bạn không định chuyển tới. Trước khi đăng ký, hỏi: học xong, chỗ làm gần nhất ở đâu, đi lại mất bao lâu.
Một lưu ý về đi làm nước ngoài. Vùng Thái Bình cũ có nhiều người đi làm việc ở nước ngoài. Nếu bạn học nghề để chuẩn bị đi, chỉ đi qua đơn vị được cấp phép và hỏi cơ quan lao động của tỉnh để kiểm tra; khoá học nghề ở đây không thay được thủ tục đó.
Nghề ngắn hạn nên cân nhắc ở Hưng Yên
Thời gian là mức hay gặp. Giấy được cấp tuỳ cơ sở và độ dài khoá: dưới ba tháng thường là chứng chỉ đào tạo thường xuyên, từ ba tháng ở cơ sở có giấy phép là chứng chỉ sơ cấp.
| Nghề | Hợp với vùng | Thời gian học | Ra làm ở đâu |
|---|---|---|---|
| Điện công nghiệp, bảo trì | Phía bắc gần khu công nghiệp | Khoảng 3 tháng | Nhà máy, xưởng bảo trì |
| Vận hành xe nâng | Phía bắc, khu kinh tế ven biển | 2 đến 6 tuần, kèm huấn luyện an toàn | Kho hàng, nhà máy |
| Kỹ thuật ghép, chăm cây ăn quả, cây cảnh | Các xã ven sông, vùng vườn | 3 tuần đến 2 tháng | Vườn nhà, vườn ươm, nhận chăm vườn thuê |
| Sửa máy nông nghiệp | Vùng lúa Thái Bình cũ | 1 đến 2 tháng | Tiệm sửa máy tại xã, đội máy gặt thuê |
| May công nghiệp | Cả tỉnh | 1 đến 3 tháng | Xưởng may ở làng, nhà máy dệt may |
| Kỹ thuật nuôi trồng thuỷ sản | Ven biển | 3 tuần đến 2 tháng | Ao đầm của gia đình, trại nuôi |
Nếu hai nghề cùng hợp, chọn nghề có người làm ngay trong xã bạn để có chỗ học việc sau khoá. Người thợ đi trước gần nhà là thầy thứ hai quan trọng không kém lớp học.
Vùng cây ăn quả, cây cảnh ven sông: nghề làm vườn có tay nghề
Hưng Yên có vùng nhãn nổi tiếng và nhiều xã ven sông chuyên trồng cây cảnh, hoa, cây ăn quả. Ở đây nghề làm vườn không phải việc chân tay đơn giản: ghép mắt, chiết cành, tạo tán, xử lý ra hoa, phòng sâu bệnh đều là kỹ năng có người thuê. Vào mùa trồng cây, mùa chuẩn bị cây Tết, các vườn ươm và chủ vườn lớn cần nhiều người làm được việc ngay.
Khoá ngắn về kỹ thuật cây ăn quả, cây cảnh thường do xã, hội nông dân hoặc trường nghề công lập mở, học ngay ở vườn, kéo dài từ ba tuần đến hai tháng. Học xong, nhiều người nhận chăm vườn thuê cho các gia đình ở thành phố, hoặc làm cho vườn ươm. Học viên nên tự ghép thử trên ít nhất vài chục gốc trong khoá, vì tỷ lệ mắt ghép sống là thứ người thuê nhìn vào.
Phần dùng thuốc bảo vệ thực vật cần học kỹ: đọc nhãn thuốc, pha đúng liều, đồ bảo hộ, thời gian cách ly trước khi thu hoạch. Lớp nào lướt qua phần này thì bạn tự học thêm với cán bộ khuyến nông của xã; sức khoẻ người phun và người ăn quả đều phụ thuộc vào nó.
Làng nghề vùng Thái Bình cũ: học việc tại chỗ
Vùng Thái Bình cũ có nhiều làng nghề truyền thống như thêu, dệt, chạm bạc, mộc, đan cói. Có làng giờ chủ yếu làm hàng gia công cho bên đặt, có làng vẫn giữ hàng mỹ nghệ. Học việc ở làng nghề thường không có lớp học hay giáo trình: bạn vào nhà một người thợ, làm những công đoạn đơn giản trước, quen tay rồi mới được giao việc khó.
Thêu và đan cói hợp với người cần làm tại nhà, giờ giấc linh hoạt, nhất là phụ nữ có con nhỏ và người lớn tuổi. Việc nhận về làm theo sản phẩm, nên tay nhanh thì làm được nhiều. Mộc và chạm cần sức hơn, học lâu hơn, hợp với thanh niên muốn theo nghề dài.
Một số xã phối hợp với hội phụ nữ mở lớp truyền nghề thêu, đan cói, may ngắn hạn để người trong làng có thêm việc. Hỏi chi hội phụ nữ thôn bạn ở. Khi học việc ở nhà thợ, hỏi rõ: giai đoạn đầu làm gì, khi nào được nhận hàng làm tính công, ai là người kiểm hàng trả lại nếu hỏng.
Ven biển và khu kinh tế: nghề cho người không muốn rời quê
Vùng ven biển của Thái Bình cũ lâu nay sống bằng nuôi ngao, nuôi tôm, đánh bắt gần bờ và làm muối. Mấy năm gần đây khu kinh tế ven biển mở thêm nhà máy, cảng nhỏ, công trình năng lượng, nên ngoài nghề biển còn có việc trong nhà máy và công trường. Với người trẻ ở vùng này, đây là lựa chọn có việc mà không phải lên Hà Nội hay đi tỉnh xa.
Nghề ngắn hạn hợp với khu kinh tế giống nghề ở khu công nghiệp phía bắc: điện công nghiệp, hàn, vận hành máy, xe nâng, kiểm tra chất lượng. Điểm khác là các công trình đang xây cần nhiều thợ hàn, thợ điện công trình, người lái máy; những nghề này cần chứng chỉ và huấn luyện an toàn, nhất là khi làm trên cao.
Với nghề biển, khoá kỹ thuật nuôi ngao, nuôi tôm, phòng bệnh cho vật nuôi thuỷ sản, sửa máy thuyền nhỏ do hội nông dân, trạm khuyến nông hoặc trường nghề mở theo đợt. Người làm trên tàu cá công suất lớn cần chứng chỉ thuyền trưởng, máy trưởng theo quy định về thuỷ sản; hỏi cơ quan quản lý thuỷ sản của tỉnh trước khi học.
Lịch học theo mùa vụ lúa cho người ở vùng đồng
Người làm ruộng ở vùng Thái Bình cũ có hai khoảng nông nhàn rõ trong năm. Xếp việc học vào đúng khoảng ấy giúp không bỏ dở giữa chừng vì mùa vụ:
- Sau khi cấy xong vụ xuân, khoảng cuối tháng hai đến tháng tư: thời gian rảnh hơn, hợp với khoá sửa máy nông nghiệp, kỹ thuật chăn nuôi, may.
- Tháng năm, tháng sáu: gặt vụ xuân, cấy vụ mùa. Không nên đăng ký khoá nào kéo dài qua mấy tuần này.
- Tháng bảy đến tháng chín: khoảng lặng thứ hai. Hợp với khoá ngắn hai đến sáu tuần như xe nâng, điện dân dụng, kỹ thuật nuôi trồng.
- Tháng mười: gặt vụ mùa, chuẩn bị vụ đông. Người trồng rau màu vụ đông nên học kỹ thuật trước đó, vào tháng tám, tháng chín.
- Tháng mười một, tháng mười hai: mùa làm hàng Tết, cây cảnh, thêu, may đắt hàng. Học việc ngay trong lúc này ở làng nghề là cách vừa học vừa có công.
Trước mỗi khoảng nông nhàn, hỏi xã lịch lớp nghề sắp mở. Lớp của xã thường chọn đúng các khoảng này để người học đi được đủ buổi.
Câu hỏi khi gọi lớp ở Hưng Yên
Bên cạnh các câu chung về lịch học, sĩ số, học phí, những câu dưới đây hợp với tình hình riêng của tỉnh:
- Lớp học ở vùng nào của tỉnh, đi từ vùng Thái Bình cũ lên hay từ phía bắc xuống mất bao lâu?
- Lịch học có tránh mùa gặt, mùa cấy không?
- Học thực hành ở vườn, xưởng, ao thật hay chỉ ở phòng học?
- Học xong có được giới thiệu tới nhà máy ở khu công nghiệp gần nhất không, hay tự tìm?
- Khoá có thuộc diện hỗ trợ cho lao động nông thôn không, cần giấy tờ gì để đăng ký?
- Nếu học nghề làm vườn, lớp có dạy phần an toàn khi dùng thuốc bảo vệ thực vật không?
- Giấy cấp sau khoá mang tên gì, do cơ sở nào ký?
Chị Mai, 38 tuổi, ở một xã vùng lúa (ví dụ giả định), đã gọi ba lớp với danh sách này và chọn lớp may gần nhà có lịch tránh mùa gặt, thay vì lớp ở xã bên xa hơn mà học phí thấp hơn một chút. Chị học đủ buổi, xong khoá về nhận hàng may gia công tại nhà, vừa trông con vừa có việc đều.
Câu hỏi thường gặp
Thái Bình cũ nay thuộc Hưng Yên thì học nghề ở đâu?
Các trường, trung tâm ở vùng Thái Bình cũ vẫn hoạt động, nay thuộc quản lý của tỉnh Hưng Yên. Bạn hỏi trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh hoặc bộ phận văn hoá xã hội của xã nơi mình ở để biết lớp gần nhất.
Người làm ruộng ở Hưng Yên nên học nghề gì để có thêm việc?
Sửa máy nông nghiệp, kỹ thuật chăn nuôi, trồng rau màu vụ đông, may gia công và các nghề làng như thêu, đan cói là những nghề làm được tại xã. Chọn khoá học vào đúng khoảng nông nhàn để không bỏ dở.
Muốn vào khu công nghiệp ở Hưng Yên có cần học nghề trước không?
Vị trí công nhân phổ thông thường được nhà máy tự đào tạo. Khoá ngắn hạn giúp khi bạn nhắm vị trí điện, bảo trì, vận hành máy, xe nâng hay kiểm tra chất lượng, vì những vị trí này cần tay nghề và giấy tờ.
Học ghép cây ăn quả mất bao lâu thì làm được?
Khoá ngắn thường ba tuần đến hai tháng, học ngay ở vườn. Sau khoá, cần thêm một mùa tự làm hoặc làm cùng thợ giỏi để tỷ lệ mắt ghép sống cao, khi đó mới nhận làm thuê cho người khác được.
Có lớp nghề cho phụ nữ làm tại nhà ở vùng Thái Bình cũ không?
Có. Hội phụ nữ ở nhiều xã phối hợp mở lớp may, thêu, đan cói ngắn hạn, học xong nhận hàng về làm tại nhà. Hỏi chi hội phụ nữ thôn hoặc cán bộ xã về đợt lớp tiếp theo.
Học nghề ở Hưng Yên rồi đi làm nước ngoài được không?
Một nghề có tay nghề là lợi thế khi đi làm việc ở nước ngoài, nhưng việc đi phải qua đơn vị được cấp phép theo quy định. Hỏi cơ quan quản lý lao động của tỉnh để kiểm tra đơn vị trước khi nộp tiền hay giấy tờ.