NganHan.comNgắn Hạn
Nghề ngắn hạn cho nông thôn

Học lái máy gặt đập liên hợp và máy cày: học ở đâu, mấy tuần, làm theo mùa ra sao

Thợ máy nông nghiệp ở quê làm gì, học lái máy cày, máy gặt bao lâu, ba cách học, giấy tờ khi chạy trên đường, an toàn ngoài ruộng và một mùa làm phụ máy gặt.

A combine harvester cuts ripe golden rice in a wide paddy at dusk while a young Vietnamese helper walks beside it carrying sacks, distant tree line, long telephoto shot

Học lái máy cày, máy kéo làm đất thường mất vài tuần, còn máy gặt đập liên hợp thì cần thêm một mùa làm phụ cho chủ máy mới tự cầm lái được, vì phải quen ruộng lún, lúa đổ, cách chỉnh máy cho lúa không rơi. Có ba đường học: lớp sơ cấp vận hành và sửa chữa máy nông nghiệp ở trường có ngành cơ khí nông nghiệp, buổi hướng dẫn của đại lý khi giao máy, và theo chủ máy đi làm theo mùa.

Ở các vùng lúa lớn, máy gặt, máy cày đã thay gần hết sức người, và người biết lái, biết sửa máy được tìm mỗi mùa. Bài này nói rõ thợ máy nông nghiệp làm những việc gì, mỗi loại máy học bao lâu, giấy tờ cần khi đưa máy ra đường, những tai nạn hay gặp ngoài ruộng và lộ trình một mùa làm phụ để vào nghề.

Thợ máy nông nghiệp ở quê làm những việc gì

Việc dễ thấy nhất là lái: cày, xới, trục đất bằng máy kéo trước mỗi vụ; cấy bằng máy cấy ở những vùng đã làm mạ khay; gặt bằng máy gặt đập liên hợp khi lúa chín. Mỗi việc rơi vào một khoảng ngắn trong mùa, nên thợ máy bận dồn dập vài tuần rồi rảnh.

Việc ít người nghĩ tới là chăm máy. Một máy gặt chạy cả mùa cần bơm mỡ, thay nhớt, chỉnh dao cắt, sửa xích, thay dây curoa gần như mỗi ngày. Người biết sửa vặt ngay tại ruộng được chủ máy quý hơn người chỉ biết lái, vì máy nằm một ngày giữa mùa gặt là mất khách.

Ở nhiều vùng, có những đoàn máy gặt chạy theo mùa: gặt xong vùng này lại chở máy đi vùng khác lúa chín muộn hơn. Người theo đoàn đi xa nhà nhiều tuần, ăn ngủ gần ruộng, làm từ sáng sớm tới tối. Cũng có thợ chỉ làm trong xã, sáng đi tối về.

Ngoài lúa, máy móc còn có ở vùng mía, ngô, sắn: máy kéo làm đất, máy thu hoạch mía, máy tẽ ngô. Người đã quen máy kéo và máy gặt lúa học thêm các máy này khá nhanh. Thợ máy nông nghiệp vì vậy là nghề có thể đi theo mùa nhiều loại cây, không bó ở một vụ.

Mỗi loại máy học bao lâu, cấp giấy gì

Thời gian dưới đây là thường gặp với người chưa từng lái máy, học có thực hành đều đặn. Người đã lái xe máy, xe tải hoặc từng phụ việc cho chủ máy học nhanh hơn.

Loại máyHọc cơ bảnĐể tự làm thuê đượcGiấy thường cóChỗ khó
Máy xới, máy cày tayVài buổiMột đến hai tuầnKhông bắt buộc, có thể có giấy chứng nhận lớpGiữ thăng bằng ở ruộng lầy
Máy kéo bốn bánh làm đấtMột đến hai tuầnMột vụ làm đấtChứng chỉ sơ cấp nếu học ở trườngNối nông cụ, quay đầu ở bờ hẹp
Máy cấyVài buổi đến một tuầnMột vụThường do đại lý hướng dẫnPhối hợp với khâu làm mạ khay
Máy gặt đập liên hợpHai đến bốn tuầnMột mùa làm phụChứng chỉ sơ cấp vận hành máy nông nghiệpRuộng lún, lúa đổ, chỉnh máy giảm rơi
Sửa chữa máy nông nghiệpMột đến ba thángVài mùa theo thợChứng chỉ sơ cấp sửa chữaThuỷ lực, hộp số, điện máy

Nếu chỉ định chạy máy xới, máy cày tay cho nhà và hàng xóm, không cần đi học xa. Nếu muốn làm thợ máy gặt lâu năm, nên có chứng chỉ sơ cấp vận hành kèm một ít kiến thức sửa chữa, vì đó là thứ làm bạn khác người chỉ biết lái.

Ba cách học: trường, đại lý hay theo chủ máy

Lớp sơ cấp ở trường có ngành cơ khí nông nghiệp. Trường trung cấp, cao đẳng công lập ở các tỉnh nông nghiệp thường có lớp vận hành và sửa chữa máy nông nghiệp, khoảng một đến ba tháng, có máy thật để tập và có phần lý thuyết về động cơ, thuỷ lực, an toàn. Cuối khoá cấp chứng chỉ sơ cấp. Hợp với người trẻ muốn làm nghề lâu dài và có nền để sửa máy.

Buổi hướng dẫn của đại lý khi giao máy. Hộ mua máy mới thường được đại lý cử người hướng dẫn vài buổi về vận hành, bảo dưỡng, bảo hành. Ngắn, đúng loại máy nhà mình, nhưng không sâu, ít khi dạy xử lý sự cố khó.

Theo chủ máy làm phụ. Đây là đường của phần lớn thợ máy gặt: vào làm phụ, khuân bao, đứng đuôi máy hứng lúa, bơm mỡ, rồi dần được cầm lái ở ruộng dễ. Học được cách đọc ruộng, cách nói chuyện với chủ ruộng. Nhược điểm là không có giấy, và học tới đâu tuỳ chủ máy có chịu dạy không.

Cách kết hợp tốt: học lớp sơ cấp ở trường vào tháng nông nhàn, rồi làm phụ một mùa gặt. Có giấy và có tay nghề thì đi đâu cũng dễ được nhận.

Nếu nhà đã có máy, đừng chỉ dựa vào mấy buổi đại lý hướng dẫn. Hãy giữ sổ bảo hành, ghi giờ chạy máy mỗi ngày và nhờ thợ sửa quen trong vùng chỉ thêm những hỏng vặt hay gặp với dòng máy đó. Một mùa ghi chép như vậy dạy bạn nhiều hơn một lớp học, vì đó là chính máy của mình trên chính ruộng của mình.

Giấy tờ khi đưa máy ra đường, theo nguyên lý

Máy chạy trên đường bộ là chuyện khác máy chạy trong ruộng. Máy kéo và một số máy nông nghiệp tự hành khi di chuyển trên đường giao thông phải theo quy định về xe máy chuyên dùng: đăng ký, biển số, và người điều khiển phải có giấy tờ theo quy định. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 là văn bản gốc; chi tiết hỏi cơ quan đăng ký và sát hạch của tỉnh.

Chở máy bằng xe tải thì người lái xe tải cần bằng phù hợp. Nhiều đoàn máy gặt chở máy trên xe tải khi đi xa. Người lái xe tải phải có giấy phép lái xe đúng hạng và xe phải chằng buộc máy chắc chắn.

Chứng chỉ sơ cấp không thay cho giấy phép lái. Chứng chỉ vận hành máy nông nghiệp chứng minh bạn đã học nghề, còn giấy tờ để chạy trên đường là chuyện riêng. Hỏi rõ cả hai trước khi nhận chạy máy đi xa.

Hợp đồng làm thuê theo mùa. Khi theo đoàn máy đi xa, nên thoả thuận rõ trả công theo ngày hay theo diện tích gặt, ai lo ăn ở, ai chịu khi máy hỏng do lỗi người lái, có bảo hiểm tai nạn không.

Những tai nạn hay gặp ngoài ruộng và cách tránh

Máy nông nghiệp gây tai nạn nhiều hơn người ta nghĩ, phần lớn vì chủ quan khi đã quen tay. Các lớp tốt dành hẳn một buổi cho phần này:

  • Lật máy ở bờ ruộng, dốc, cầu tạm: đi chậm, đi thẳng góc khi lên xuống bờ, không đi chéo dốc, kiểm tra cầu tạm trước khi cho máy qua.
  • Cuốn kẹp ở dao cắt, guồng, trục: tắt máy, rút chìa khoá trước khi gỡ rơm kẹt; không mặc áo rộng, không quàng khăn dài khi làm gần máy.
  • Va dây điện khi nâng ống xả lúa hoặc chở máy: nhìn lên trước khi nâng, hỏi chủ ruộng về đường dây đi ngang ruộng.
  • Trẻ em chạy quanh ruộng gặt: nhờ chủ ruộng giữ trẻ xa máy, dừng máy khi thấy trẻ lại gần.
  • Mệt mỏi, buồn ngủ cuối ngày: mùa gặt làm dồn, nhiều tai nạn xảy ra lúc chạng vạng. Đổi tay lái, nghỉ đúng giờ.
  • Tiếng ồn và bụi: đeo bịt tai, khẩu trang, kính khi làm nhiều giờ liên tục.

Chủ máy có kinh nghiệm thường dặn người mới một câu: máy dừng thì sửa, máy chạy thì tay tránh xa. Nghe thì đơn giản, nhưng phần lớn tai nạn cuốn kẹp xảy ra vì muốn gỡ nhanh khi máy còn chạy.

Một mùa làm phụ máy gặt: lộ trình vào nghề

Anh Phúc, 22 tuổi, người giả định ở vùng lúa đồng bằng, học xong lớp sơ cấp vận hành máy nông nghiệp vào tháng nông nhàn, rồi xin theo một chủ máy gặt trong xã. Mùa đầu của anh đi theo các bước sau:

  1. Tuần đầu: khuân bao, đứng đuôi máy, học cách hứng lúa, buộc bao, gọi chủ ruộng ra cân.
  2. Tuần thứ hai: mỗi tối cùng chủ máy bơm mỡ, kiểm tra dao cắt, xích, curoa; ghi vào sổ những gì đã thay.
  3. Tuần thứ ba: được cầm lái ở ruộng khô, lúa đứng; chủ máy ngồi cạnh chỉ cách chỉnh tốc độ và độ cao cắt.
  4. Cuối mùa: tự gặt những ruộng dễ, chủ máy lo ruộng lún, lúa đổ. Anh học cách nhìn lượng lúa rơi sau máy để biết máy đang chỉnh đúng chưa.
  5. Mùa sau: được giao lái chính một máy, nhận thêm sửa vặt cho mấy máy quen trong xã.

Điều anh Phúc rút ra: lớp học dạy anh hiểu máy, còn mùa làm phụ dạy anh hiểu ruộng và hiểu người thuê. Thiếu một trong hai thì khó giữ khách lâu.

Câu nên hỏi khi gọi lớp hoặc xin theo chủ máy

Hai nhóm câu hỏi dưới đây dùng cho hai đường học khác nhau. Hỏi trước giúp bạn tránh học một khoá chỉ có lý thuyết, hoặc theo một chủ máy chỉ cần người khuân bao cả mùa.

  • Hỏi trường: lớp có máy gặt, máy kéo thật để tập không, mỗi học viên được ngồi lái bao nhiêu giờ?
  • Hỏi trường: có dạy phần bảo dưỡng và sửa chữa cơ bản không, hay chỉ dạy lái?
  • Hỏi trường: cuối khoá cấp chứng chỉ sơ cấp hay giấy chứng nhận, lịch học có tránh được mùa gặt không?
  • Hỏi chủ máy: mùa này máy gặt ở đâu, đi bao lâu, ăn ở thế nào?
  • Hỏi chủ máy: trả công theo ngày hay theo diện tích, làm phụ bao lâu thì được tập lái?
  • Hỏi chủ máy: có bảo hiểm tai nạn không, nếu máy hỏng trong lúc mình lái thì xử lý ra sao?

Chủ máy nào trả lời rõ ràng, sẵn lòng cho tập lái ở ruộng dễ sau vài tuần, thường là người chịu dạy. Chủ máy chỉ hứa chung chung "làm rồi biết" thì nên hỏi thêm người đã từng theo họ.

Câu hỏi thường gặp

Học lái máy gặt đập liên hợp mất bao lâu?

Học cơ bản ở lớp sơ cấp thường hai đến bốn tuần có thực hành. Để tự nhận gặt thuê được, phần lớn người cần thêm một mùa làm phụ cho chủ máy, quen ruộng lún, lúa đổ và cách chỉnh máy giảm lúa rơi.

Lái máy cày trên đường có cần bằng lái không?

Máy kéo và máy nông nghiệp tự hành khi chạy trên đường giao thông phải theo quy định về xe máy chuyên dùng, trong đó có yêu cầu đối với người điều khiển. Hỏi cơ quan đăng ký, sát hạch của tỉnh để biết cụ thể loại giấy cần có.

Theo đoàn máy gặt đi xa có cực không?

Khá cực: đi xa nhà nhiều tuần, làm từ sáng sớm tới tối, ăn ngủ gần ruộng. Bù lại, mùa ngắn mà nhiều việc. Trước khi đi nên thoả thuận rõ cách trả công, ăn ở, trách nhiệm khi máy hỏng và bảo hiểm tai nạn.

Có nên học thêm sửa máy nông nghiệp không?

Nên. Máy gặt, máy kéo hỏng vặt liên tục trong mùa, người biết sửa ngay tại ruộng được chủ máy và chủ ruộng quý hơn. Học sửa chữa cũng giúp bạn có việc vào lúc hết mùa gặt, khi máy về xưởng bảo dưỡng.

Học lái máy nông nghiệp có lớp miễn phí không?

Một số lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn về vận hành máy nông nghiệp được hỗ trợ học phí theo từng đợt và từng đối tượng. Hỏi cán bộ xã, trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh hoặc trường có ngành cơ khí nông nghiệp.

Phụ nữ có làm thợ lái máy nông nghiệp được không?

Được, nhiều máy hiện nay có ca bin, tay lái trợ lực, không đòi sức nặng như trước. Điều cần là quen máy, chịu được làm ngoài đồng và nhịp mùa vụ. Lái máy cấy, máy kéo nhỏ là nơi nhiều chị em bắt đầu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138