NganHan.comNgắn Hạn
Trung du và miền núi phía Bắc

Học nghề ngắn hạn ở Thái Nguyên: từ công nhân điện tử đến chè và du lịch Ba Bể

Bốn hoàn cảnh hay gặp ở Thái Nguyên mới (gồm cả Bắc Kạn cũ) và khoá ngắn hợp với từng người: công nhân đổi việc, làm chè, làm du lịch hồ, thanh niên vừa ra trường.

Hands of an older Vietnamese farmer guide a young apprentice rolling fresh tea leaves in a wooden tray inside a rural tea workshop, close-up from the side, warm steam and soft light

Ở Thái Nguyên, khoá ngắn hạn nên chọn theo hoàn cảnh của bạn hơn là theo danh sách nghề: công nhân ở các khu công nghiệp điện tử nên học kỹ năng để lên vị trí kỹ thuật hoặc chuẩn bị nghề thứ hai; người ở vùng chè học chế biến và bán chè; người ở vùng hồ, rừng phía bắc (Bắc Kạn cũ) học làm du lịch cộng đồng. Lớp có ở trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh, các trường cao đẳng công lập, và các lớp do xã, hội nông dân, hội phụ nữ mở theo đợt.

Thái Nguyên là nơi tập trung nhiều trường đào tạo, nên lựa chọn khá nhiều. Cái khó không phải là tìm lớp mà là chọn đúng lớp cho mình. Bài dưới đi qua bốn hoàn cảnh hay gặp, mỗi hoàn cảnh một gợi ý cụ thể, rồi đến lịch học buổi tối cho người làm ca và các câu cần hỏi.

Hoàn cảnh 1: công nhân điện tử muốn đổi việc hoặc lên bậc

Các khu công nghiệp phía nam tỉnh nhận rất nhiều công nhân trẻ, phần đông là lao động nữ, làm lắp ráp linh kiện điện tử theo dây chuyền. Sau vài năm, nhiều người muốn đổi vì ca kíp nặng, hoặc muốn ở lại nhưng lên vị trí kỹ thuật. Hai hướng này cần hai loại khoá khác nhau.

Muốn ở lại và lên bậc: học các khoá ngắn về kiểm tra chất lượng, đọc bản vẽ, bảo trì máy cơ bản, hoặc tin học văn phòng để làm thư ký tổ. Những khoá này thường mở buổi tối hoặc cuối tuần ở các trường quanh thành phố. Muốn đổi hẳn: chọn một nghề làm được ở quê, ví dụ sửa điện thoại và đồ điện tử gia dụng (tay đã quen linh kiện), làm đẹp, may đo, hoặc bán hàng qua mạng. Nghề sửa điện thoại hợp với người từng làm điện tử vì đã quen cầm nhíp, quen chuẩn sạch, chỉ phải học thêm chẩn đoán lỗi.

Ví dụ giả định: chị Lan 26 tuổi, làm lắp ráp bốn năm, quê ở vùng phía bắc tỉnh. Chị học khoá sửa điện thoại ba tháng vào các buổi chiều ngày nghỉ ca, trong lúc vẫn đi làm. Khi về quê, chị mở một góc sửa máy trong cửa hàng tạp hoá của gia đình. Điểm then chốt: chị học trước khi nghỉ việc, không nghỉ rồi mới tính.

Hoàn cảnh 2: nhà có đồi chè, muốn làm chè cho ra tiền

Chè là cây gắn với Thái Nguyên lâu đời, nhiều xã quanh thành phố và phía tây tỉnh sống bằng chè. Khoá ngắn về chè không chỉ dạy hái và sao, mà nên có bốn phần: chăm sóc theo hướng an toàn (dùng phân, thuốc đúng cách để chè đạt yêu cầu thị trường), kỹ thuật sao và vò để giữ hương, đóng gói và ghi nhãn đúng quy định, và cách bán hàng qua mạng.

Các lớp này thường do khuyến nông, hội nông dân hoặc hợp tác xã mở ngay ở xã, học xen kẽ theo mùa chè. Một số trường cao đẳng có khoá sơ cấp chế biến chè dài hơn, phù hợp với người muốn vào làm trong xưởng chè lớn. Phần đóng gói và bán qua mạng là chỗ nhiều nhà làm chè giỏi lại yếu; một vài buổi học về chụp ảnh sản phẩm, viết mô tả, đóng gói gửi đi xa giúp chè nhà bán được giá đúng hơn.

Nếu nhà bạn định làm sản phẩm đóng gói có tên riêng, cần tìm hiểu thêm thủ tục công bố sản phẩm và an toàn thực phẩm. Hỏi cơ quan nông nghiệp của tỉnh về giấy tờ cần có, đừng nghe theo người bán bao bì.

Hoàn cảnh 3: sống ở vùng hồ, rừng phía bắc, muốn làm du lịch

Vùng trước đây là tỉnh Bắc Kạn có hồ nước ngọt tự nhiên lớn và rừng nguyên sinh, đón khách đi thuyền, đi bộ, ngủ nhà sàn. Bản làng của người Tày, Dao, H'Mông ở đây đón khách theo kiểu du lịch cộng đồng: khách ở cùng nhà, ăn cùng mâm, đi thăm nương. Nghề ngắn hạn hợp nhất là phục vụ homestay, nấu món địa phương cho khách, chèo thuyền đưa khách an toàn, và thuyết minh về đời sống bản.

Lớp thường do xã phối hợp với cơ quan văn hoá, du lịch của tỉnh hoặc các dự án hỗ trợ du lịch cộng đồng mở tại chỗ, học vài tuần. Người học được dạy dọn phòng, giữ nhà vệ sinh sạch, nấu ăn an toàn, cứu hộ cơ bản trên mặt nước, và giao tiếp vài câu tiếng Anh. Với việc chèo thuyền chở khách, phải tìm hiểu quy định về phương tiện thuỷ và áo phao; hỏi xã hoặc ban quản lý khu du lịch.

Một điểm cần giữ: du lịch cộng đồng bán đúng đời sống thật của bản. Lớp tốt sẽ khuyên bạn giữ nếp nhà, món ăn, cách đón khách của dân tộc mình, chứ không biến nhà sàn thành khách sạn thu nhỏ.

Hoàn cảnh 4: vừa xong THCS hoặc THPT, chưa biết chọn gì

Thái Nguyên có nhiều trường nghề, nên học sinh vừa ra trường dễ bị lôi kéo bởi lời mời tư vấn. Thay vì chọn theo tờ rơi, làm theo các bước sau:

  • Đi một vòng xem xưởng thực hành của hai, ba trường công lập trong ngày tuyển sinh mở cửa. Xưởng nhiều máy cũ chưa hẳn là xấu, xưởng trống mới là đáng lo.
  • Thử một khoá ngắn ba tháng trước khi quyết theo học dài hạn. Nếu thấy hợp, nhiều trường cho học tiếp lên trình độ cao hơn.
  • Hỏi người quen đang làm nghề đó trong tỉnh xem một ngày làm việc thế nào, có làm được lâu dài ở quê không.
  • Nếu muốn vào khu công nghiệp ngay, học thêm một khoá ngắn như đọc bản vẽ hoặc tin học văn phòng để không đứng mãi một vị trí.
  • Đừng nghĩ học nghề là con đường phụ. Nhiều người chọn học nghề vì muốn có tay nghề sớm, đi làm sớm, và vẫn học tiếp khi cần.

Phụ huynh nên đi cùng con trong buổi xem trường, hỏi kỹ về chỗ ở, giờ giấc và cách trường quản lý học sinh nhỏ tuổi.

Lịch học buổi tối mẫu cho người làm ca

Phần lớn công nhân ở Thái Nguyên chỉ học được buổi tối hoặc ngày nghỉ. Dưới đây là lịch mẫu cho khoá sửa điện thoại hoặc điện tử gia dụng, học ba buổi một tuần; đổi lại theo ca của bạn.

TuầnNội dungViệc tự làm ở nhà
1 đến 2An toàn điện, dụng cụ, nhận biết linh kiệnTháo lắp một máy cũ, ghi lại từng bước
3 đến 5Đo kiểm bằng đồng hồ vạn năng, sơ đồ nguồnĐo pin, sạc, dây cáp trong nhà
6 đến 8Thay màn hình, pin, chân sạcNhận sửa miễn phí máy người thân để luyện
9 đến 10Lỗi phần mềm, cài đặt, sao lưu dữ liệuLập bảng giá dịch vụ dự kiến cho quê mình
11 đến 12Tiếp khách, bảo hành, ghi phiếu nhận máyThực tập ở một cửa hàng sửa máy

Khi gọi lớp, hỏi xem những buổi lỡ vì tăng ca có được học bù không. Với công nhân, đây là lý do lớn nhất khiến người ta bỏ dở khoá học.

Những câu nên hỏi trước khi đóng tiền

Hỏi qua điện thoại xong, đến tận nơi hỏi lại vài câu quan trọng nhất:

  • Lớp có giấy phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp cho nghề này không? Xin xem bản giấy phép.
  • Học xong được cấp chứng chỉ sơ cấp hay giấy chứng nhận đào tạo? Ai ký?
  • Một người được bao nhiêu giờ thực hành trên máy thật?
  • Có giới thiệu chỗ thực tập hoặc chỗ làm không, hay chỉ cấp giấy rồi thôi?
  • Em đang làm ở khu công nghiệp, ngày nghỉ ca không cố định, lớp có xếp lịch linh hoạt được không?
  • Nếu em phải bỏ dở giữa chừng thì học phí xử lý thế nào?

Những lớp nghề du lịch và chè ở xã thường không thu tiền hoặc thu ít, nhưng vẫn nên hỏi rõ thời gian, địa điểm và cam kết tham gia đủ buổi, để không bị loại khỏi danh sách hỗ trợ đợt sau.

Đi lại, chỗ ở và mùa tuyển sinh trong tỉnh mới

Sau khi gộp Bắc Kạn cũ, Thái Nguyên trải dài từ vùng đồng bằng giáp Hà Nội lên tới vùng núi cao phía bắc. Người ở các xã vùng cao muốn học khoá cần xưởng lớn phải xuống thành phố, đi lại mất nhiều giờ. Trước khi ghi danh, hỏi trường có ký túc xá hoặc giới thiệu nhà trọ gần trường không, và lớp có nghỉ dài theo mùa vụ để bạn về nhà không.

Lớp nông nghiệp và du lịch thường được mở vào thời gian nông nhàn, sau khi thu hoạch lúa, để người dân đi học được đủ buổi. Lớp ở trường và trung tâm thì tuyển gần như quanh năm, nhưng dồn nhiều vào đầu năm và sau kỳ thi tốt nghiệp phổ thông. Các phiên giao dịch việc làm của tỉnh là chỗ tốt để gặp cùng lúc người tuyển dụng và người tuyển sinh, mang theo căn cước và một bản tóm tắt kinh nghiệm làm việc.

Người đang làm ở khu công nghiệp phía nam tỉnh nên tìm lớp gần chỗ trọ thay vì gần quê. Một khoá học cách chỗ làm vài cây số dễ theo hết hơn khoá học ở quê mà mỗi tuần phải về một lần. Ngược lại, người ở vùng cao học nghề làm tại chỗ thì nên chọn lớp mở ngay ở xã, kể cả khi lớp ngắn hơn, vì học gần nhà mới giữ được việc nương rẫy và con nhỏ.

Lỗi hay gặp khi học nghề ở Thái Nguyên

Mỗi hoàn cảnh có một lỗi riêng. Đọc dòng gần với bạn nhất:

Ai hay mắcLỗiCách tránh
Công nhân muốn đổi việcNghỉ việc rồi mới đi học, hết tiền giữa khoáHọc buổi tối khi còn lương, nghỉ khi đã có tay nghề
Nhà làm chèChỉ học sao chè, bỏ phần đóng gói và bánChọn lớp có cả phần bao bì, ghi nhãn, bán qua mạng
Hộ làm du lịch vùng hồSửa nhà sàn thành phòng kiểu khách sạnGiữ nếp nhà, chỉ nâng phần vệ sinh và an toàn
Học sinh vừa ra trườngChọn trường theo quà tặng khi ghi danhXem xưởng thực hành, hỏi người đã học
Người ở vùng caoGhi danh khoá xa nhà, bỏ giữa chừng vì mùa vụHỏi lịch nghỉ mùa vụ, ưu tiên lớp ở xã

Nếu thấy mình có nguy cơ mắc lỗi nào, nói thẳng với người tư vấn lớp. Một cán bộ tư vấn tận tâm sẽ chỉ cho bạn lớp khác phù hợp hơn thay vì cố giữ bạn lại.

Câu hỏi thường gặp

Học nghề ngắn hạn ở Thái Nguyên nên hỏi ở đâu trước?

Hỏi cán bộ lao động của xã, phường nơi bạn ở và trung tâm dịch vụ việc làm của tỉnh. Hai nơi này nắm được lớp sắp mở, các diện được hỗ trợ và doanh nghiệp đang tuyển người, giúp bạn chọn lớp có đầu ra.

Công nhân điện tử nên học nghề gì để về quê làm?

Sửa điện thoại, đồ điện tử gia dụng, may đo, làm đẹp hoặc bán hàng qua mạng là những nghề nhiều người chọn, vì làm được ở quê và tận dụng sự khéo tay đã có. Nên học trước khi nghỉ việc, không nghỉ rồi mới bắt đầu tìm lớp.

Người ở Bắc Kạn cũ học làm du lịch ở đâu?

Thường học ngay tại xã có du lịch, qua các lớp do xã phối hợp với cơ quan văn hoá, du lịch của tỉnh hoặc dự án du lịch cộng đồng mở. Hỏi trưởng bản, cán bộ xã hoặc ban quản lý khu du lịch về lịch lớp sắp tới.

Học chế biến chè có cấp giấy gì không?

Lớp ngắn ở xã thường cấp giấy chứng nhận đào tạo, khoá sơ cấp ở trường cấp chứng chỉ sơ cấp. Nếu bạn định bán chè đóng gói có tên riêng, còn phải tìm hiểu thủ tục công bố sản phẩm và an toàn thực phẩm, đó là việc khác với chứng chỉ học nghề.

Học sinh vừa xong lớp 9 có nên học nghề ngắn hạn không?

Có thể thử một khoá ngắn để biết mình hợp nghề gì trước khi chọn học dài hạn. Nên đi xem xưởng thực hành, hỏi người đang làm nghề, và để phụ huynh cùng hỏi về chỗ ở, giờ giấc nếu học xa nhà.

Làm ca ở khu công nghiệp có học nghề buổi tối được không?

Được, nhiều trường quanh thành phố mở lớp buổi tối và cuối tuần. Hỏi trước cách học bù khi tăng ca, và chọn khoá có nhiều buổi thực hành, vì học tối dễ mệt nên phần lý thuyết dài thường khó theo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138